Schrijven als spirituele oefening

Hoewel ik al heel m’n leven een dagboekschrijver ben, besefte ik pas onlangs het belang daarvan voor een spiritueel leven. Dat kwam door dit zinnetje.

‘Ik nodig jongeren ook altijd uit om eens iets op te schrijven, gewoon voor zichzelf. Ze schrijven te weinig, wij allen trouwens. Daardoor verslapt de kostbare band tussen verleden en toekomst.’ Frans Cromphout

Er zijn nog andere kostbare verbanden die door de praktijk van het schrijven subtiel en haast onmerkbaar in je leven geweven worden:

• tussen onbewust en bewust,
• tussen innerlijk en uiterlijk,
• tussen ontastbaar en tastbaar.

Door je innerlijke stemmen op te schrijven, ga je er een relatie mee aan. Je leert ze beter kennen en laat ze toe om te evolueren.

Iedereen kan beginnen met schrijven als spirituele oefening. Je moet er niet voor kunnen schrijven. Eigenlijk kan je het beter niet zien als schrijven, maar als een vorm van schrijfmeditatie of zelfs gebed.

5 tips voor een vruchtbare en ontvankelijke schrijfhouding

Er zijn geen vaste regels voor schrijfmeditatie als spirituele oefening. Begin gewoon met op te schrijven wat er in je omgaat. In alle vrijheid. Probeer het nu.

Zoals bij elke spirituele beoefening word je al snel geconfronteerd met allerlei twijfels en weerstanden. Daarom geven we 5 tips voor een vruchtbare en ontvankelijke schrijfhouding.

We inspireren ons losjes op de techniek van ochtendpagina’s, door Julia Cameron beschreven in haar bestseller over creativiteit The Artist’s Way: vind je eigen inspiratie. Nog altijd bemoedigende lectuur voor wie creativiteit en spiritualiteit wil integreren.

1. Voor je rationele ik geef je je over aan een (ogenschijnlijk) zinloos proces dat nergens toe dient en dat geen resultaat heeft. Je zal je rationele ik wel een aantal keer gerust moeten stellen, in het begin misschien wel elke dag. Wees gerust: je schrijfmeditatie heeft een diepe zin die je rationele ik nu nog niet kan overzien.
2. Schrijf op wat er in je omgaat, eerlijk, zonder te letten op stijl, zonder censuur, zonder te denken over wat moet of mag, gewoon om je blad vol te krijgen. Doe alsof het om een fysieke activiteit gaat, zoals je dagelijkse douche. Klinkt wat je schrijft allemaal nogal boos, klagerig, kleinzielig, melig? Prima! Om dát uit je systeem te krijgen, neem je elke dag een schrijfdouche.
3. Laat je innerlijke censor en andere demonen maar kletsen. Onvermijdelijk krijg je de innerlijke stem te horen die het allemaal belachelijk en lelijk vindt wat je schrijft. Het is je innerlijke censor met zijn genadeloze kritiek, ondermijnende opmerkingen, zijn negatieve beeld over jou. In elke spirituele oefening is de confrontatie met onze innerlijke demonen een noodzakelijke stap. Schrijf gerust op wat ze je allemaal vertellen. Maar onthoud dat ze niet de waarheid over jou spreken. Het is niet de rede die spreekt, maar één van je demonen, een cri­ti­cas­ter die je hebt geïnternaliseerd. Misschien gaat die wel terug op een leraar of ouder die zich minachtend over jou heeft uitgelaten.
4. Schrijf alleen voor jezelf. Laat wat je hier schrijft nooit in deze vorm aan iemand anders lezen. Wees ook zelf terughoudend met het herlezen van wat je geschreven hebt. Zeker de eerste weken kan je dat misschien beter niet doen. Het schrijven zelf werkt in jou, ook als je niets herleest.
5. Geen inspiratie? Beschrijf dan hoe het voelt om geen inspiratie te hebben. Beschrijf je tuin, je kamer, het uitzicht uit je raam, iemand die je ontmoet hebt... Verzamel zinnen of woorden die je raken in wat je leest en wat ze bij je oproepen. Schrijf eens een denkbeeldige brief aan je geliefde, aan je kleinkinderen, aan God, aan het kind dat je zelf ooit was. Beschrijf een droom of dagdroom. Schrijf een gebed of je geestelijke testament. Geef niet toe aan je rationele ik die er al te veel systeem wil inleggen. Beschouw het eerder als vrije speeltijd voor het kind in jou.

Het is onmogelijk om gedurende langere periode deze schrijfmeditatie te doen zonder in contact te komen met een onverwachte innerlijke kracht en inspiratiebron. Je zal versteld staan van het spoor dat zich vormt als je dag na dag het terra incognita van je innerlijke betreedt en beschrijft.

Verder lezen

• Julia Cameron. The Artist’s Way: vind je eigen inspiratie. Indigo, 1992, ISBN 9060384822, 24,90 euro, 255 pagina’s.
• Frans Cromphout. Jongeren geloven ~ anders: over geloofscommunicatie met jongeren. Lannoo, 1991, ISBN 9020918788, 129 pagina’s.

Foto CC Fredrik Rubensson