1 op 3 vrouwen krijgt te maken met fysiek of seksueel geweld – ook bij ons

Wereldwijd – ook in Europa – krijgt één op drie vrouwen ooit te maken met fysiek of seksueel geweld. Ook in België blijven de cijfers hoog en weinig bekend.

• 16% van de vrouwen zegt ooit slachtoffer te zijn geweest van verkrachting.
• Twee op de vijf vrouwen hebben seksueel geweld meegemaakt waarbij fysiek contact plaatsvond.
• 1 op de 3 heeft seksueel, fysiek of psychologisch geweld door haar partner meegemaakt.
• Van alle vrouwelijke slachtoffers van intimidatie wordt één op de drie lastiggevallen door een ex-partner – in bijna alle gevallen zijn de daders mannen.

De Internationale Dag voor de Uitbanning van Geweld tegen Vrouwen op 25 november vraagt daarom opnieuw aandacht voor een probleem dat diep ingrijpt in levens, gezinnen en samenlevingen. Van internationale campagnes tot lokale initiatieven: overal wordt opgeroepen om geweld te herkennen, te benoemen en te doorbreken.

Campagne ‘Orange the World’ vraagt wereldwijde aandacht

Elk jaar start op 25 november de internationale campagne ‘Orange the World’, gecoördineerd door UN Women. Gedurende zestien dagen – tot 10 december, de Dag van de Mensenrechten – kleuren gebouwen, kerken en publieke plaatsen oranje als teken van steun aan slachtoffers en als oproep tot preventie. De campagne benadrukt dat geweld tegen vrouwen geen privézaak is, maar een wereldwijd mensenrechtenprobleem. Organisaties, scholen en geloofsgemeenschappen worden uitgenodigd om het bewustzijn te vergroten, gesprekken te openen en slachtoffers beter te ondersteunen.

Digitaal geweld neemt toe

Dit jaar focust de internationale campagne op digitaal geweld, dat wereldwijd zorgwekkend toeneemt. Het omvat een brede waaier aan vormen: online intimidatie, cyberstalking, doxing, het ongewenst delen van afbeeldingen, deepfakes en desinformatie – vaak ingezet om vrouwen en meisjes het zwijgen op te leggen, te beschamen of te intimideren. Minder dan 40% van de landen wereldwijd biedt een wettelijke bescherming tegen cyberintimidatie of cyberstalking.

'Wat online begint, blijft niet online,' aldus Sima Bahous, directeur van UN Women. 'Digitaal misbruik sijpelt door naar het echte leven, verspreidt angst, snoert stemmen de mond en kan – in het ergste geval – leiden tot fysiek geweld en vrouwenmoord. Wetten moeten mee evolueren met de technologie om ervoor te zorgen dat vrouwen zowel online als offline door rechtvaardigheid worden beschermd. Zwakke wettelijke bescherming maakt miljoenen vrouwen en meisjes kwetsbaar, terwijl daders straffeloos handelen. Dit is onaanvaardbaar. Met onze campagne 16 Dagen van Activisme roept UN Women op tot een wereld waarin technologie gelijkheid dient, niet het geweld.'

Echt geweld met echte gevolgen

Dat digitaal geweld verder gaat dan enkele beledigende woorden op een scherm, daarvan kan Ljubica Fuentes getuigen.

Als rechtenstudente aan de grootste openbare universiteit van Ecuador protesteerde ze tegen de uitspraak van een docent dat vrouwen geen echte advocaten waren – ze waren er alleen maar om ‘een man aan de haak te slaan’. Vanaf die dag stond ze op de campus bekend als 'feminazi'.

Wat begon met pesterijen in de collegezaal, escaleerde al snel tot een digitale nachtmerrie. Privéberichten op Instagram waarschuwden haar te stoppen met het opkomen voor vrouwenrechten. Anonieme gebruikers overspoelden haar Facebookpagina met bedreigingen. Berichten en geruchten met verkrachtingsdreigingen circuleerden op de campus. Op een dag hoorde ze dat iemand was ingehuurd om haar fysiek aan te vallen.

'Toen besefte ik dat ik de campus moest verlaten voor mijn geestelijke gezondheid en integriteit,' vertelt Fuentes. Ze ging in het buitenland studeren en is nu mensenrechtenadvocaat en oprichter van een organisatie die gendergerelateerd geweld in het hoger onderwijs bestrijdt.

Seksueel geweld als oorlogswapen in Congo

Broederlijk Delen vraagt op deze internationale dag bijzondere aandacht voor Oost-Congo, waar seksueel geweld systematisch wordt ingezet als oorlogswapen. Zowel rebellengroepen als het Congolese leger maken zich volgens de VN op grote schaal schuldig aan misbruik. Overlevenden vertellen hoe het gruwelijke geweld wordt ingezet om gemeenschappen te ontwrichten en gezinnen te traumatiseren.

De Belgische Europarlementariër Hilde Vautmans (Open Vld) leidde in mei 2025 een missie naar het gebied en getuigt: 'Seksueel geweld in Oost-Congo gedraagt zich als een virus dat zich steeds verder verspreidt wanneer gerechtigheid uitblijft.'

Om gerechtigheid te herstellen, roept Broederlijk Delen op tot:

• een internationaal en onafhankelijk onderzoek naar de oorlogsmisdaden,
• gerichte sancties voor alle betrokken partijen die zich schuldig maken aan de oorlogsmisdaden,
• humanitaire ondersteuning voor mensen die in Congo op de vlucht zijn.

Meer weten

• Gendergerelateerd geweld - Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen
• NoExcuse for online abuse – VN-campagne tegen digitaal geweld (Engels)
• Oost-Congo – Broederlijk Delen