Paus Leo roept in oktober een top samen over de problematiek. Ook in Vlaanderen zijn er intussen heel wat parochies zonder kerkelijke huwelijken.
05/05/2026 - 15:22
Kardinaal Kevin Farrell heeft gewaarschuwd voor een duidelijke wereldwijde daling van zowel de kinderdoop als het katholieke huwelijk. Tijdens een studiedag in het Vaticaan betoogde hij dat de Kerk te maken heeft met een groeiende crisis in de overdracht van het geloof binnen het gezin. Hij citeerde cijfers uit het Annuarium Statisticum Ecclesiae 2021 waaruit blijkt dat het aantal dopen van kinderen onder de zeven jaar tussen 1991 en 2021 wereldwijd met 31,1 procent daalde, terwijl het aantal katholieke huwelijken in dezelfde periode met 48 procent afnam.
Hoe zit dat bij ons?
De opeenvolgende jaarrapporten van de katholieke Kerk tonen al enkele jaren een duidelijke daling in het aantal huwelijken, doopsels en vormsels. Terwijl het aantal volwassen doopsels stijgt (vaak uit een verlangen naar gemeenschap), daalt de deelname aan traditionele sacramenten zoals het huwelijk.
Het laatste jaarrapport van de katholieke Kerk gaf aan dat nog steeds een derde van alle kinderen wordt gedoopt. Een eigen steekproef in de kerkenbeleidsplannen toont cijfers tussen de 20 en 28 procent van het aantal borelingen. Het aantal dopen lijkt dus langzaam maar zeker verder te dalen.
Huwelijken: minder dan 10 procent
Meer verontrustend is het aantal huwelijken.
In 2024 werden er in Vlaanderen 27.147 burgerlijke huwelijken gesloten, wat een stijging van 6,7% betekende ten opzichte van 2023. Tegelijk laten de kerkenbeleidsplannen zien dat in heel wat Vlaamse parochies er geen of nauwelijks nog huwelijken plaatsvinden. Geen tien procent van de burgerlijke huwelijken wordt ook kerkelijk ingezegend.
Er zijn wel regionale verschillen en er blijken ook nog steeds geliefde ‘trouwkerkjes’ te bestaan. Een voorbeeld: in Herentals - een landelijke centrumgemeente - werden van de 114 burgerlijke huwelijken er 20 kerkelijk ingezegend, dat is 17,5 procent.
Cruciaal vraagstuk voor de Kerk, volgens de paus
Vorige week werd bekend dat paus Leo XIV wil dat de wereldwijde Kerk deze uitdaging rechtstreeks aanpakt. In oktober 2026 wil hij in Rome de voorzitters van alle bisschoppenconferenties bijeenroepen om samen een concreet antwoord te zoeken. De agenda is duidelijk: een gezamenlijk antwoord vinden op de huwelijkscrisis, die de paus beschouwt als een cruciaal vraagstuk voor de Kerk en de samenleving.
Het is de eerste keer sinds februari 2019 dat een paus een dergelijke bijeenkomst organiseert. Destijds bracht Franciscus dezelfde leiders bijeen om de crisis rond seksueel misbruik aan te pakken. Die top resulteerde in een wereldwijde strategie en een gezamenlijke toezegging van lokale kerken. Leo XIV lijkt deze dynamiek te willen herhalen op het gebied van het huwelijk.
Samenwonen als ’test’
Steeds minder huwelijken, samenwonen als norm, een angst voor commitment bij jongeren. Wat is er de oorzaak van?
Pater Andrea Bozzolo, rector van de Salesiaanse Pauselijke Universiteit en specialist in de huwelijkstheologie, stelt dat in onze samenlevingen het huwelijk niet langer wordt gezien als een doorslaggevende stap in de gezinsvorming. Samenwonen vóór het huwelijk is een bijna normale stap geworden.
Voor veel jongeren is de kracht van een relatie die dagelijks op de proef wordt gesteld ‘de voorwaarde geworden om überhaupt aan een huwelijk te denken’. In tegenstelling tot de afgelopen decennia, toen samenwonen werd gepresenteerd als een ideologisch alternatief voor het huwelijk, wordt het nu vaak gezien als een voorbereidende stap.
De vraag is ook welk antwoord de Kerk wil bieden op de huwelijkscrisis. Pater Bozzolo is duidelijk over het standpunt dat moet worden ingenomen: de Kerk mag jongeren geen schuldgevoel aanpraten omdat ze na samenwonen willen trouwen. Hij roept de Kerk ook op om te breken met een ‘simplistische kijk’ op liefde.
