Aartsbisschop Terlinden over gezinstop in Vaticaan: ‘Het was een sterke ervaring’

De gezinstop in het Vaticaan is woensdag afgesloten zonder paus Leo XIV, en ook zonder conclusies. De paus wil ze eerst zelf lezen en dan beslissen in welke vorm ze worden bekendgemaakt. In een brief bedankte de paus de deelnemers voor de vruchten van hun werk en discussies. ‘Ik hoop dat gezinnen altijd actieve deelnemers zullen zijn aan het leven en de zending van uw lokale Kerken, en dat zij u zullen helpen bij het onderscheiden van de wegen die voor u liggen.’

De bijeenkomst bracht voorzitters van bisschoppenconferenties, hoofden van oosterse Kerken, echtparen en experts samen om na te denken over de wijze waarop de Kerk gezinnen kan begeleiden. Aanleiding was de tiende verjaardag van Amoris laetitia, de apostolische exhortatie van paus Franciscus over het huwelijk en het gezin.

Aartsbisschop Luc Terlinden nam als voorzitter van de Belgische bisschoppenconferentie deel aan de vergadering. De gesprekken waren vertrouwelijk, maar de aartsbisschop wil toch meegeven dat hij positief terugblikt. ‘De bedoeling was een evaluatie te maken van onze huwelijkspastoraal. We leerden dat elke context anders is. De ziekte van de paus heeft de bijeenkomst op zich niet veranderd. Het was een pastorale reflectie.'

Vooral de gesprekken met collega-bisschoppen blijven de aartsbisschop bij. Dat gebeurde volgens de methode van het 'gesprek in de Geest'. De methode is strikt en bestaat uit drie ronden: eerst wordt er gedeeld, vervolgens kort gereageerd en in een derde ronde worden er aanzetten gegeven voor de redactie van het verslag. In de namiddag wordt er geluisterd naar de verslagen en de inbreng.

'Het interessantste vond ik de uitwisselingen in groep. Ik zat in een Franstalige groep met bisschoppen uit Burundi, Congo, Haïti, Gabon, en ook met kardinaal Dominique Mathieu en twee moeders, uit Canada en Frankrijk. Het was een sterke ervaring. Synodaliteit betekent het klerikalisme achter ons laten.'

Kwamen ook onze eigen pastorale problemen ter sprake, zoals het lage aantal kerkelijke huwelijken?

Aartsbisschop Terlinden: 'Het dalend aantal kerkelijke huwelijken is een wereldwijd fenomeen, zo leerden we. Interessant is om de oorzaken daarvan globaal te bestuderen. Maar we hoorden in de vergadering ook over de impact van oorlogen, migratie en economische toestanden op huwelijk en gezin. Amoris laetitia zet aan tot grote aandacht voor de pastorale praktijk, zonder de leer over het huwelijk uit het oog te verliezen. Wat betreft echtgescheidenen en LGBTQ+ merk ik overal in de wereldkerk een bewustwording. De gebruikte taal is belangrijk. We mogen niet beginnen met een oordeel over mensen. Het gaat om respect voor de werking van de genade in alle situaties.’

De aartsbisschop apprecieerde vooral de inbreng van zuster Helen Alford bij het begin van de bijeenkomst. 'Haar meditatie over de Samaritaanse vrouw zette de toon en is de moeite waard om te herlezen.'

De zuster legde de deelnemers een aantal indringende vragen voor: 

• Waar en hoe kunnen we herkennen dat God nu al werkzaam is in het leven van gezinnen?
• Wat kunnen we leren van gezinnen, in hun schoonheid en hun kwetsbaarheid?
• Hoe kunnen we het Evangelie niet alleen aan gezinnen verkondigen, maar ook sámen met hen?
• Hoe kunnen we hen aanmoedigen om zelf actief het Evangelie van het gezin uit te dragen? 

Dankbaarheid

Het Vaticaan hield een persconferentie ter afsluiting van de kerkelijke bijeenkomst, maar veel nieuws veel er niet te rapen. Bovendien verliet een aantal sprekers voortijdig de zaal wegens andere verplichtingen. Opnieuw was duidelijk hoe het synodesecretariaat bij monde van pater Giacomo Costa een hoofdrol speelde.

De Maltese aartsbisschop Charles Scicluna sprak zijn dankbaarheid uit voor de ervaring. 'Wat ik meeneem uit deze ontmoeting, is een hernieuwd engagement om het gezin centraal te stellen in de pastorale zending van de Kerk.' Hij noemde dit 'de schat' die Amoris laetitia aan de Kerk heeft geschonken, en voegde eraan toe dat het document, tien jaar later, nog steeds actueel is en opnieuw ontdekt mag worden. (EDS)