Abdij Orval start feestjaar met tentoonstelling

In 1926 schonken de eigenaars de oude site aan de trappisten. De bouw van de nieuwe abdij in art-deco was een nationaal project.
28/01/2026 - 15:28

De Abdij Notre-Dame d'Orval, de bekende cisterciënzerabdij in de provincie Luxemburg, heeft heel oude papieren. Toch dateert de huidige stichting uit 1926 en dat wordt de komende maanden gevierd. De bouw van het abdijcomplex in een eigentijdse art-decostijl maakte het tot een van de belangrijkste kerkelijke gebouwen uit de twintigste eeuw in ons land.


Markante geschiedenis

  • 1070: enkele Italiaanse monniken vestigen zich waar nu de abdij staat
  • 1132: de graaf van Chiny vraagt aan Bernardus van Clairvaux om de stichting over te nemen. Deze stuurde zeven monniken, afkomstig van de abdij van Trois-Fontaines.
  • 1637: de abdij wordt verwoest, maar ook weer opgebouwd.
  • 1759: start van de volledige vernieuwing van de abdij. Architect Laurent-Benoît Dewez ontwerpt een fantastisch complex, dat tijdens de Franse revolutie nog niet is afgewerkt. Tot in het midden van de 18de eeuw staan de ijzersmelterijen van Orval aan de spits van de westerse metaalindustrie en maken ze de abdij zeer welvarend.
  • 23 juni 1793:  een fatale dag. Revolutionaire troepen plunderden de abdij en verjagen de kloosterlingen. Alles gaat in de vlammen op. De gemeenschap trekt zich eerst terug in haar refuge in Luxemburg, daarna in de priorij van Conques.
  • 7 november 1796: de abdij wordt officieel opgeheven. De overblijvende monniken moeten zich verspreiden. Gedurende meer dan een eeuw zouden de zwartgeblakerde muren van de abdij aan de weersomstandigheden prijsgegeven worden en dienst doen als steengroeve. Die overblijfselen bleven indrukwekkend, zoals blijkt uit Victor Hugo's drie bezoeken tussen 1862 en 1864, toen hij in de ban raakte van de oude stenen en de geest die ze uitstraalden.
  • 1914: kort onderbroken door de Eerste Wereldoorlog beginnen in 1914 de eerste restauratiewerkzaamheden op dit landgoed, dat dan toebehoort aan de familie de Terwagne-Wauters.


1926, een nieuw tijdperk breekt aan

Op 8 mei 1926 passeert Dom Jean-Marie Clerc, abt van het  trappistenklooster van Soligny in de Orne. Hij is vergezeld door Charles van der Cruyssen, een aannemer uit Gent die op zijn 45ste tot de trappistenorde is toegetreden als pater Albert. Bezorgd over de politieke situatie in Parijs zoeken de twee buiten de grenzen een toevluchtsoord voor monniken. De nieuwe eigenares, mevrouw de Harenne, geadopteerde dochter van mevrouw de Terwagne, was van plan het religieuze leven te herstellen en staat daarom haar landgoed af aan de orde. Kort daarop vestigt een handvol monniken van de abdij van Sept-Fons zich bij de oude site. Pater Albert, die ter plaatse blijft, wordt in 1936 de eerste abt van het nieuwe Orval.

De heropbouw van het klooster wordt een reusachtige onderneming. Dom Albert van der Cruyssen laat architect Henri Vaes een nieuw klooster uittekenen dat moest opgetrokken worden op de fundamenten van de achttiende-eeuwse abdij. In 1936 wordt Orval een zelfstandige abdij en in 1948 zijn de bouwwerken klaar. Op 8 september van dat jaar wordt de kerk plechtig ingewijd. Grote Belgische kunstenaars maakten werken voor de abdij. Om de grote bouwwerken te kunnen bekostigen, worden verschillende inzamelingsactiviteiten opgezet. Er worden bijvoorbeeld speciale postzegels met toeslag door de Belgische overheid uitgegeven. De kaasmakerij (1931) en de brouwerij (1932) worden opgericht om de nodige financiële middelen te genereren.

Volgens de jaarlijkse statistieken van de orde leven er vandaag acht monniken in Orval.


Programma van het eeuwfeest

  • Van 7 februari tot en met 26 april: tentoonstelling met oude foto's.
  • 18 april (14.30 uur): lezing door Dirk Van de Vijver over Laurent-Benoît Dewez, architect van de neoclassicistische abdij van Orval (1760), die volgens de ontwerper de grootste abdij van West-Europa moest worden.
  • Op 3 mei (10.00 uur) opent de gemeenschap van Orval haar jubileumjaar met een liturgische viering in aanwezigheid van aartbisschop Luc Terlinden.
  • Op 13 juni viert de vzw Aurea Vallis et Villare haar 20-jarig bestaan.
  • Op 5 september (van 9.30 tot 17.00 uur) vindt een groot historisch symposium over Orval plaats met Belgische en Franse specialisten over de abdij en de cisterciënzerorde. Ook worden er nooit eerder vertoonde films (uit de periode tussen 1934 en 1948) van de familie Resteau vertoond.
  • 6 september (10.00 uur): plechtige mis met medewerking van het Prélude-koor uit Habay-la-Neuve.
  • 8 november (10.00 uur): slotmis in aanwezigheid van bisschop Fabien Lejeusne van Namen en monniken en zusters uit België en Frankrijk. Aansluitend (15.00 uur): jubileumconcert met een uitgebreid programma.