Bisschoppen drie dagen samen in Averbode: voluit inzetten op missionaire, synodale Kerk

Voor de jaarlijkse sessie van de Bisschoppenconferentie trokken onze bisschoppen begin deze week naar de abdij van Averbode. De rust van de natuur waarin de eeuwenoude site baadt, de gulle gastvrijheid van de norbertijnergemeenschap met hun heel verzorgde liturgie en prima accommodatie vormden een uitgelezen oord om er samen grondig te reflecteren over onze Kerk vandaag en morgen.

Recollectie met Stefano Conotter 

De driedaagse van onze bisschoppen in Averbode begon met een bezinningsdag. Die werd geleid door pater Stefano Conotter, ongeschoeide karmeliet en overste van de gemeenschap l’avenue de la Toison d’Or in Brussel. Hij schoof naar voren dat de kerkelijke missie er wezenlijk in bestaat vooral de armen tegemoet te treden, zich door hen te laten verrassen en zijn hart te openen om zich door de armen te laten evangeliseren (cfr Dilexit Nos en Dilexit Te).

Het belang van de wisselwerking kwam telkens terug: de gelovigen die initiatieven nemen om zorg te dragen voor de armen, maar ook hetgeen wij terugkrijgen en van hen kunnen leren. Dit staat parallel aan Christus die mens wordt om ons te redden, en wij die het leed van Christus zien (in het gelaat van de ander) en zorg willen dragen voor Hem. Wij worden opgeroepen om ons te laten verrassen door Christus en door de arme. Bij dit alles mogen we niet uit het oog verliezen dat er structuren zijn die zondig zijn en getransformeerd moeten worden, om tot een meer rechtvaardige wereld te komen. 

’s Avonds was er een informele uitwisseling en kennismaking met de twee nieuwe bisschoppen, mgr.  Fabien Lejeusne (Namen) en mgr.Frederic Rossignol (Doornik).

Lichtplekken en knooppunten

Op dinsdag spraken onze bisschoppen uitvoerig en vrijmoedig over de pastorale prioriteiten en ervaringen die in hun bisdommen actueel naar voren worden geschoven. Tevens werd gefocust op het wereldwijd lopende synodale proces en in het bijzonder nagedacht over de thema's die daarbinnen best in onze lokale Kerk verder worden uitgediept.

Tijdens de grondige uitwisseling bleek hoe het sterk veranderende parochiale landschap een kernvraag blijft. Hoe en waar kunnen er plaatsen blijven of gecreëerd worden waar christelijke gemeenschappen kunnen samenkomen voor een verzorgde (zondags)liturgie, catechese en diaconie. Waar ze dus een authentieke missionaire Kerk kunnen zijn, die de zoekende mens een levengevend antwoord kan bieden op diens diepste vragen. En wat dan met de andere plaatsen waar dat niet meer kan? Eraan gekoppeld is het nijpende tekort aan priesters in heel wat bisdommen uiteraard ook een heel belangrijke zorg. Wat dan weer de vraag opriep naar de rol van alle gedoopten in het kerkwerk en ook naar een eigentijdse, aansprekende roepingenpastoraal en tegelijk naar de voorwaarden van het gewijde ambt. 

Andere onderwerpen die herhaald terugkwamen: een degelijk onthaal voor het groeiende aantal mensen dat het geloof nu ontdekt of herontdekt, jongerenpastoraal, de kansen die bedevaarten en bedevaartsoorden bieden en de evangelische opdracht om als Kerk in het bijzonder aandacht te hebben voor wie in onze samenleving vergeten dreigen te geraken: armen, gevangenen, vreemdelingen, vluchtelingen en zovele anderen.

Samen eropuit trekken

Woensdag vierden we eerst eucharistie. Mgr Jean-Pierre Delville, bisschop van Luik, ging voor. In zijn homilie kwam hij, aanknopend bij de evangelielezing over Jezus die met zijn discipelen door Galilea trekt (Mc 1,29-39), terug op de gesprekken van dinsdag. De boodschap van het Evangelie is duidelijk, aldus de bisschop: Jezus nodigt ons uit nieuwe paden te bewandelen en eropuit te trekken zoals Hij het ons voordeed en blijft doen. We dienen op weg te gaan naar en met armen, zieken en al wie aan de rand leeft. Met grote aandacht voor ons persoonlijk gebedsleven en dat van de gemeenschap. Met een verzorgde liturgie die ons voedt en jongeren en al wie zoekende is op een nieuwe manier kan aanspreken. Met de focus op het verkondigen van het Evangelie, dat meer dan ooit een echt antwoord kan bieden op de fundamentele vragen die velen zich stellen. Bisschop Delville onderstreepte tevens dat Jezus rondtrok samen met zijn leerlingen. Synodaal dus, zoals ook de Kerk vandaag eenieder uitnodigt deel te nemen aan de missie van Jezus.

De voormiddag stond dan in het teken van de relatie kerk-staat-politiek. Professor Louis-Léon Christians, verbonden aan de UCLouvain, had het in een meer filosofische conferentie over het Recht tussen Getuigenis en Woord. Hij wees er onder meer op hoe het heilige in onze samenleving wordt gebanaliseerd en overheden het moeilijk hebben om te vatten dat er meer zou zijn dan wat louter met de rede is te begrijpen. Ook staat alles wat niet mainstream is onder druk en emoties laaien hoog op. Hoe verhouden godsdiensten en in het bijzonder onze Kerk zich daartegenover? 

Spreken over wat er echt toe doet

Daarna was het de beurt aan professor en oud-minister Koen Geens. Hij schetste vooral de geschiedenis die geleid heeft tot de actuele complexe Belgische staatsstructuur en ook de rol die de Kerk in bepaalde sleutelmomenten gespeeld heeft. De bisschoppen en de Kerk moeten zich daarbij de vraag stellen hoe zij samenleving en politiek vandaag kunnen inspireren, door in een polariserende context te wijzen op het belang van vrede, dialoog, de zorg voor de meest kwetsbaren, enzovoort.

Na de middag keken we nog naar een uitzending van KTOtv waarin dom Bernard Lorent, de vorige abt van Maredsous, getuigde over de kansen en uitdagingen bij het aantrekken van buitenlandse priesters in onze bisdommen. Een degelijk onthaal, een integratietraject en extra vorming op maat kwamen, ook in de uitwisseling erna, naar voren als wezenlijk voor het kunnen welslagen van priesters die we van elders uitnodigen om in onze kerken en gemeenschappen aan de slag te gaan.

En daarmee werden drie intense, boeiende dagen afgesloten. Met veel studiewerk, afgewisseld met aansprekende liturgische momenten. En met volop ruimte voor informele contacten onder elkaar. Mooi om van nabij te ervaren trouwens hoe de twee nieuwe bisschoppen, Mgrs Lejeusne (Namen) en Rossignol (Doornik), meteen warm in de groep werden opgenomen en alle steun kregen toegezegd in hun uitdagende nieuwe opdracht.

Tekst: Geert De Kerpel & Tommy Scholtes