Geert De Cubber reist wereld rond voor boek over diakens: ‘Dit ambt wordt vaak onderschat’

Geert De Cubber, diaken van het bisdom Gent en daar werkzaam als woordvoerder en bisschoppelijk gedelegeerde, wil de diverse realiteiten van het katholieke diaconaat wereldwijd onderzoeken. Daartoe plant hij reizen naar elk continent, waarbij zijn eerste reis na Pasen van start gaat. Zijn gesprekken met diakens en hun families over de hele wereld zullen resulteren in een boek.

De Cubber was de enige permanente diaken die aan beide zittingen van de Synode over Synodaliteit in het Vaticaan deelnam. ‘Waarom een ​​boek over diakens? Omdat ik geloof dat dit ambt tegenwoordig vaak wordt onderschat. Er is veel veranderd sinds het Tweede Vaticaans Concilie. Diakens staan ​​centraal in het leven, ze balanceren gezin, carrière en dienst aan de Kerk, en ze laten zien hoe de Kerk op een concrete en praktische manier kan dienen, en hoe dit ook kan veranderen.’

Het Tweede Vaticaans Concilie, dat van 1962 tot 1965 bijeenkwam, herstelde het permanente diaconaat als een aparte wijdingsorde. Voorheen was het ambt van diaken binnen de Kerk in de vergetelheid geraakt, hoewel de Heilige Schrift erover spreekt en het bestaan ​​van diakens, inclusief diaconessen, vermeldt. 

In 2023 en 2024 deed De Cubber een verrassende ontdekking in het Vaticaan. ‘Mijn ervaring tijdens de Wereldsynode liet me zien dat de roeping van de diaken zelf verrassend weinig bekend is, zelfs onder mensen in leidinggevende posities binnen de Kerk. Wat echter grotendeels ontbreekt, zijn de stemmen van de diakens zelf.’

Dit komt niet door een gebrek aan theologie – die heeft de afgelopen decennia goed werk verricht. ‘Er is nu genoeg theorie, zelfs meerdere, laten we zeggen, theologieën over het diaconaat. Daar heb ik niets aan toe te voegen. Wat echter grotendeels ontbreekt, zijn de stemmen van de diakens zelf en de stemmen van hun families, want ik geloof dat hun echtgenotes en kinderen ook iets te zeggen hebben. En dat is precies wat ik hoorbaar wil maken – en zo wil bijdragen aan het besluitvormingsproces rond het diaconaat na de Wereldsynode,’ legt De Cubber uit.

Wereldwijde diversiteit 

En de Belg heeft nog een verrassende bevinding over het diaconaat. 

‘Soms wordt gezegd dat diakens alleen in West-Europa en de Verenigde Staten bestaan, maar dat is niet waar. Ik heb dit zelf kunnen ondervinden tijdens de jubileumviering van de diakens in Rome in februari 2025. Daar ontmoette ik diakens van elk continent, uit zeer verschillende kerkelijke, sociale en culturele contexten.’ 

Het is juist deze wereldwijde diversiteit die De Cubber in zijn boek wil benadrukken. ‘Daarom reis ik naar elk continent om met diakens te spreken, om hun ervaringen, hun uitdagingen en hun spirituele perspectieven hoorbaar te maken. Diakens zijn overal ter wereld, dus ik reis naar alle uithoeken van de wereld.’

Een belangrijk thema is synodaliteit. ‘Waarom hebben diakens in dit opzicht zoveel te bieden? Omdat ze zich op het snijvlak van de Kerk en het dagelijks leven bevinden,’ legt hij uit. ‘En velen combineren gezin en carrière met hun bediening, waardoor ze een scherp inzicht hebben in de geleefde realiteit van mensen. Diakens zijn, door de aard van hun ambt, gericht op dienstbaarheid en nabijheid. Zij kunnen ervoor zorgen dat de stemmen van mensen, ook die van mensen in de marge, werkelijk worden gehoord. Het diaconaat is — of zou dat kunnen zijn — een zeer synodaal ambt.’

Na Pasen begint de diaken aan zijn onderzoeks- en ontmoetingstournee. Eerste stop: Chicago, VS. ‘Ik wil graag op elk continent drie à vier diakens van dichtbij volgen, in totaal ergens tussen de 15 en de 20 diakens. Wat is de context waarin zij leven? Wat heeft hun familie, hun gemeenschap erover te zeggen. Zo hoop ik tot een soort portret van het diaconaat te komen, in al zijn diversiteit en verscheidenheid.’

De Cubber wil het boek over het permanent diaconaat in 2028 publiceren.