‘Ik moet op jullie kunnen rekenen’: paus Leo wil groeien in synodale samenwerking met de kardinalen

Sinds gisteren, 7 januari 2026, zitten alle kardinalen wereldwijd samen met paus Leo. Het is het eerste buitengewone consistorie dat paus Leo zelf samen riep en zal in totaal twee dagen in beslag nemen.

De samenkomst begon met een openingstoespraak van de paus. Daarin maakte hij meteen duidelijk wat het doel van dit en de komende consistories zal zijn: groeien in collegialiteit en synodale samenwerking.

Naar elkaar leren luisteren

De paus stelde vier grote thema’s voor waarover hij samen met de kardinalen wilde reflecteren:

• de missionaire opdracht van de Kerk, zoals omschreven in de encycliek Evangelii Gaudium;
• de hervorming van de Romeinse Curie en haar dienstbaarheid aan particuliere kerken, zoals aan bod komt in de apostolische constitutie Praedicate Evangelium;
• de synode en de synodaliteit, zowel als instrument als stijl van samenwerking;
• de liturgie als bron en hoogtepunt van kerkelijk leven.

De kardinalen mochten zelf kiezen over welke twee onderwerpen zij eerst wilden spreken. Ze kozen voor synodaliteit en de missionaire opdracht van de Kerk als meest prioritaire thema’s. 

Verdeeld over 20 op taal gebaseerde groepen zaten ze samen aan ronde tafels en gingen ze met elkaar in gesprek volgens de synodale methode, met een spreekgelegenheid van drie minuten voor iedere aanwezige.

Na het consistorie hoeven we geen afgeronde besluiten of teksten te verwachten over deze thema’s, zo benadrukte de paus. 

De bijeenkomst is eerst en vooral bedoeld om gesprek en dialoog op gang te houden en zo zelf ondersteund te worden in zijn verantwoordelijkheid als bisschop van Rome. ‘Ik ben hier om te luisteren,’ zo klonk het. ‘Elk moment van samenzijn is een kans om onze synodale samenwerking te verdiepen en iets nieuws te creëren’. De uitwisseling moet dus richting geven aan de prioriteiten van de Kerk in de komende jaren.

Door het belang van luisteren, dialoog en collegialiteit voorop te stellen, verloopt het consistorie alvast helemaal in de geest van de synodale weg die de Kerk de voorbije jaren is ingeslagen. 

Die oefening in synodaal overleg is van wezenlijk belang volgens de paus. De groep van kardinalen is immers heel divers. Ze zijn niet alleen afkomstig uit zeer uiteenlopende contexten en culturen, kerkelijke en sociale tradities, maar genoten ook verschillende vormings- en academische trajecten, en dragen verscheiden pastorale ervaringen met zich mee. Bovendien wees de paus ook op de persoonlijke eigenschappen en karaktertrekken van iedere aanwezige. Groeien in collegialiteit is dus onmogelijk zonder elkaar te leren kennen en vanuit de rijkdom van die diversiteit samen te onderscheiden, aldus de paus. 

Aan het eind van de dag versterkte paus Leo zijn oproep nog met een nood die hij persoonlijk voelde. ‘Synodaliteit is het pad dat God van de Kerk in het derde millennium verwacht. Ik voel de noodzaak om op jullie te kunnen rekenen’.

Aangetrokken door de liefde van Christus

Aan het begin van zijn toespraak maakte paus Leo duidelijk wat de drijfveer van iedere aanwezige moet zijn om te groeien in die collegialiteit. Over de grenzen van individuele christenen en geloofsgemeenschappen heen, is het immers de liefde van Christus die een voortdurende aantrekkingskracht uitoefent om te groeien in onderlinge eenheid.

‘Het is niet de Kerk die aantrekt, maar Christus,’ aldus de paus. Wanneer christenen of geloofsgemeenschappen mensen aanspreken, is dat enkel omdat de liefde van Christus door hen heen stroomt. Die liefde – charis en agapè – is volgens paus Leo de enige geloofwaardige kracht van de Kerk. ‘Alleen liefde is geloofwaardig, alleen liefde wekt vertrouwen.’

De paus waarschuwde voor verdeeldheid, die duidelijk niet aantrekt maar uiteendrijft. Werkelijke missionaire kracht begint bij het naleven van het enige gebod dat Jezus na de voetwassing gaf: elkaar liefhebben zoals Hij ons heeft liefgehad. Alleen zo, zei de paus, kan de Kerk herkenbaar zijn als gemeenschap van leerlingen.

Door de storm heen varen

Aan het eind van de dag bracht kardinaal Timothy Radcliffe een meditatie, waarin hij de kracht van die liefdevolle aantrekking van Christus verder uitdiepte. Hij vergeleek de Kerk en wereld vandaag met de vissersboot van Jezus’ eerste leerlingen die in een storm terechtkwam. 

Lees ook

Timothy Radcliffe: ‘Je houdt jezelf niet in leven. Je wordt gedragen. Je wordt ondersteund’

Lees het volledige artikel

De storm vandaag is volgens Radcliffe veelzijdig: seksueel misbruik en ideologische verdeeldheid binnen de Kerk, groeiend geweld wereldwijd, een grote kloof tussen arm en rijk en risico’s die artificiële intelligentie met zich meebrengt. 

De storm kan velen van ons ontmoedigen, zo stelde Radcliffe, maar we hoeven er niet bang voor te zijn. ‘Christus roept ons op om doorheen de storm te varen en haar met waarheid en moed in de ogen te kijken, in plaats van bang te wachten aan de oever. Alleen dan zullen we Jezus naar ons toe zien komen, zoals zijn eerste leerlingen het ooit ervaarden. Als we ons verstoppen aan de oever, zullen we Hem niet zien.’

Als de kardinalen paus Leo écht willen helpen, zo besloot Radcliffe, dan moeten ze waken over hun onderlinge eenheid. ‘Als de boot van Petrus vol leerlingen zit die voortdurend ruzie maken met elkaar, zijn we van geen enkele betekenis voor de Heilige Vader. Maar als we in vrede en liefde leven, zelfs wanneer er verschillen opduiken, dan zal God écht aanwezig zijn, zelfs wanneer Hij afwezig lijkt.’

Vanavond wordt er meer nieuws verwacht over het verdere verloop van het consistorie. Wij houden u graag op de hoogte.