In 1960 ‘geen echte Rembrandt’ genoemd, vandaag eervol onthaald in Rijksmuseum Amsterdam
In 1960 werd Het visioen van Zacharias in de tempel ontmaskerd als 'geen echte Rembrandt'. Een jaar later kocht een particulier het werk, waarna het van de radar verdween. Tot de huidige eigenaar contact opnam met het Rijksmuseum en het met de modernste technieken werd onderzocht. Na twee jaar staat het vast: dit is wel degelijk een echte Rembrandt. De eigenaar leent het langdurig uit aan het Rijksmuseum, waar het vanaf woensdag 4 maart te bewonderen is.
Rembrandt was nog maar 27 toen hij deze Zacharias schilderde. We schrijven 1633. ‘Dit is een heel ontroerend werk dat hij maakte nadat hij net van Leiden naar Amsterdam was verhuisd’, vertelt directeur Taco Dibbits. ‘Het is een prachtig voorbeeld van de unieke manier waarop Rembrandt verhalen verbeeldt.’ Die unieke manier schuilt in het suggestieve karakter.
We hebben enkel een vermoeden van de engel, afgaand op het stralende licht dat op Zacharias valt, en zijn wijdopen gesperde ogen.
Het schilderij verbeeldt een Bijbels verhaal: hogepriester Zacharias krijgt in de tempel onverwacht bezoek van de aartsengel Gabriël. Die vertelt hem dat hij en zijn vrouw, ondanks hun hoge leeftijd, een zoon zullen krijgen. En die moet hij Johannes noemen. De Bijbelvaste lezer weet dat het hier gaat over Jezus’ neef, Johannes de Doper. Dat zijn zoon ooit de messias zal dopen aan de Jordaan, weet Zacharias nog niet, maar zijn verbaasde gezicht over de zwangerschap alleen al, toont zijn ongeloof. ‘Stomverbaasd’ is hij – hij zal niet kunnen spreken totdat het kind geboren is en de juiste naam krijgt.
Rembrandt schildert de engel niet. We kunnen vermoeden dat hij er iets, afgaand op het stralende licht dat op Zacharias valt, en zijn wijdopen gesperde ogen.
Uit dezelfde periode kennen we nog andere religieuze werken van Rembrandt: Jeremia treurend over de verwoesting van Jeruzalem (1630) of Het loflied van Simeon (1631). ‘De donkere achtergrond, de lichtinval en de sterke gezichtsuitdrukking vertonen duidelijke overeenkomsten’, lezen we op de website van het Rijksmuseum. ‘De verfbehandeling, met de kleine, ronde opgezette lichtaccenten in loodtingeel en de losse penseelstreken in de stoffen, past bij Rembrandts werkwijze in die jaren.’ (LW)
Lees meer over het onderzoek op de website van het Rijksmuseum.