Kleurrijk decor voor Onze-Lieve-Vrouw van de Paardsdemer in Hasselt

Dat de kapel verstopt zat in de gevel van kunstencentrum Z33 was voor velen een goed bewaard geheim. De kapel opende slechts om de zeven jaar de deuren, tijdens de Virga Jessefeesten. Nu blijft ze permanent open. ‘De Virga Jesse is zo belangrijk voor Hasselt dat het niet meer dan vanzelfsprekend is om deze Mariakapel 'terug' te geven aan de Hasselaren’, zegt Adinda Van Geystelen, artistiek directeur van Z33. ‘We hopen dat de Hasselaren deze intieme ontmoetingsplek zullen omarmen.’

De Antwerpse kunstenares Amber Andrews voorzag het interieur van een kleurrijke muurschildering. Zestien dagen werkte ze eraan en het resultaat is een ode aan alle vrouwen, doorspekt met referenties naar de kunstgeschiedenis, mythische vrouwen en mirakelverhalen uit de Hasseltse Mariaverering. Onze-Lieve-Vrouw van de Paardsdemer staat dus voortaan in een kleurrijk decor.

Amber Andrews: Ik ben katholiek opgevoed en ik houd nog steeds van de christelijke waarden. Maar als we naar een kerk gaan, dan zien we Maria, en voor de rest vooral vrij donkere taferelen. Ik dacht: waarom er niet iets moois van maken, en het zorgzame in de verf zetten. Niet enkel van Maria, maar van alle vrouwen rondom ons. Maria kijkt niet van boven op ons neer, ze is een van ons. Alle figuren hebben een zorgzaam karakter. We willen samen het leven eren en ook vieren. Genieten van het dagelijkse geluk en dat we daarin mogen zijn wie we zijn. De kapel bovenop de Demer draagt zoveel vruchtbaarheid in zich, dat het bijna niet anders kon dan een ode aan de vrouw worden. Vandaar het ei en het eigeel in het werk. En door zijn ronde vorm wordt het echt een omarming van vrouwelijke zorgzaamheid.’

Waar Z33 nu is, kwamen vroeger twee rivieren samen: de Demer en de Hellebeek. De legende wil dat het Mariabeeld van de Paardsdemer er in 1374 aanspoelde op de oever van de Demer. Dat gebeurde op Maria-Geboortedag, wat het tot een echt mirakel maakte. In 1530 werd er een kapel gebouwd voor het beeld op het bruggetje over de Hellebeek: de Paardsdemerkapel. 

‘Of het huidige beeld het originele beeld is, is niet duidelijk. Enkel een restauratie kan dat aan het licht brengen. De kapel die vandaag ingebouwd zit in de gevel van Z33, is niet meer dezelfde als die uit 1530’, zegt Luc Smeets, voorzitter van het Virga Jessecomité. ‘De originele werd een keer verplaatst en nog later afgebroken voor de bouw van het museum in 1958. Sindsdien is de kapel deel van het gebouw dat we vandaag kennen als Z33. De kerkfabriek Sint-Quintinus is eigenaar van het Mariabeeld.’

• De kapel bezoeken kan vanaf zondag 11 augustus, elke dag van 11 tot 17 uur, behalve op feest-en sluitingsdagen van Z33 in de Bonnefantenstraat 1 in Hasselt.