Leeftijdsdiscriminatie treft 1 op 3 Belgen, vooral jongeren en ouderen

Het gelijkheidsorgaan Unia maakte op 19 november de resultaten bekend van een nieuw onderzoek naar leeftijdsdiscriminatie in België. Uit het onderzoek blijkt dat minstens 1 op 3 mensen in België in de voorbije twaalf maanden te maken kreeg met discriminatie op grond van leeftijd. Bij jongeren (jonger dan 30 jaar) en ouderen (70 jaar en ouder) loopt dat op tot ongeveer 1 op 2.

Het onderzoek, dat onder meer gebaseerd is op een grootschalige enquête, groepsgesprekken en de analyse van meldingen, richt zich op ervaringen in verschillende levensdomeinen: werk, huisvesting, zorg, financiële diensten, vrije tijd en digitale toegang.

Volgens directeur Els Keytsman De Ronne toont de studie van Unia aan 'dat leeftijdsdiscriminatie wijdverspreid is in de Belgische samenleving. Tegelijk blijft ze vaak onzichtbaar omdat ze meer genormaliseerd is dan andere vormen van discriminatie. De vooroordelen zijn diepgeworteld, maar de gevolgen zijn reëel: ze beïnvloeden de levenskwaliteit, de toegang tot rechten, de economische zekerheid en de sociale participatie van de betrokken personen.'

In alle levensdomeinen

Volgens de studie komt leeftijdsdiscriminatie voor in alle onderzochte levensdomeinen. Zo ervaren 50-plussers vaker uitsluiting op de arbeidsmarkt, terwijl jongeren meer belemmeringen melden bij de zoektocht naar een woning.

Ook in de financiële sector komt leeftijdsdiscriminatie voor: geweigerde leningen, duurdere verzekeringen, neerbuigende houdingen en minder inspraak bij financiële beslissingen.

In de gezondheidszorg melden zowel jongeren als ouderen vaak dat hun klachten niet ernstig worden genomen, dat hen zorg geweigerd wordt of dat ze betutteld worden.

Meervoudige kwetsbaarheid

Unia wijst erop dat leeftijdsdiscriminatie vaak samengaat met andere vormen van uitsluiting: mensen die in armoede leven, een handicap hebben, tot de LGBTI+-gemeenschap behoren of een geracialiseerde achtergrond hebben, zijn extra kwetsbaar voor discriminatie op basis van leeftijd.

Digitalisering bijzonder pijnpunt

Meer dan 30% van de deelnemers voelt zich uitgesloten door de digitalisering. Dat komt doordat contact, informatie en administratie steeds vaker uitsluitend digitaal verlopen. Met grote gevolgen: ze worden afhankelijk van anderen en hebben geen privacy meer, bijvoorbeeld bij bankzaken of in de zorg. Daardoor kunnen ze niet meer volwaardig deelnemen aan de samenleving. Dat geldt voor 20% van de jongeren en 40% van de 70-plussers.

Aanbevelingen

Unia zal in februari 2026 beleidsaanbevelingen formuleren op basis van de studie, maar vraagt alvast:

• dat de overheid een internationaal verdrag over de rechten van oudere mensen zou goedkeuren, naar aanleiding van de VN-resolutie van april 2025,
• dat diensten van algemeen belang – zoals overheidsdiensten, banken, ziekenfondsen, schoolinschrijvingen en transport – niet louter digitaal toegankelijk zouden zijn.

Bron: Unia