Leo XIV: Bruggen bouwen voor vrede en de stem van de armen versterken

Tijdens de jaarlijkse internationale conferentie van de Stichting Centesimus Annus Pro Pontifice in Vaticaanstad riep paus Leo XIV de sociale leer van de Kerk op als onmisbaar “instrument van vrede en dialoog om universele broederschapsbruggen te slaan”. Te midden van toenemende polarisatie, fake news en luide, vaak irrationele uitspraken, benadrukte hij vooral de nood aan gerechtigheid  én spiritualiteit – zeker onder jongeren en gemarginaliseerden.

Kritisch denken en luisteren naar de armen

In zijn toespraak in de Sala Clementina onderstreepte de paus het belang van kritisch nadenken én van echte ontmoeting met de armen. “Zij, die ver van de machtscentra zijn opgegroeid, dragen onvermoede inzichten en tonen ons hoe we de wereld met Gods ogen kunnen zien.” Hij spoorde de Stichting aan: geef de armen het woord, want juist in de periferie ontkiemt de hoop telkens weer. Hij riep hen op om, samen met het volk van God, te luisteren naar alle stemmen, onderscheidingsvermogen te tonen zoals gevraagd door het Concilie, en de ‘tekens van de tijd’ te vertalen in de geest van het Evangelie.

Bruggen bouwen 

Leo XIV herinnerde aan zijn eerste woorden na zijn verkiezing: “Laten we bruggen bouwen door dialoog en ontmoeting, zodat we één volk vormen dat in vrede leeft.” In deze veelvoudige crisis’ – waarin oorlogen, klimaatverandering, migratie, groeiende ongelijkheid en technologische disruptie samenkomen – is die oproep urgenter dan ooit.

De traditie voortzetten

Hij verwees naar paus Leo XIII, die in zijn tijd sociale dialoog bevorderde tussen kapitaal en arbeid, technologie en menselijke intelligentie, en tussen politieke culturen. De sociale leer moet ons opnieuw sleutels geven om wetenschap en geweten in gesprek te brengen, en zo bij te dragen aan kennis, hoop en vrede. Want belangrijker dan de antwoorden is de manier waarop we problemen aanpakken: met ethische principes, beoordelingsvermogen en openheid voor Gods genade.

Van leer naar ontmoeting

Voor velen klinken ‘leer’ en ‘dialoog’ als tegenpolen. Leo XIV benadrukt dat ‘leer’ geen star dogma is, maar een gezamenlijke zoektocht—een wetenschappelijke, disciplinaire weg naar waarheid. In tegenstelling tot indoctrinatie stimuleert deze benadering nieuwsgierigheid, ruimte voor vragen en een open houding tegenover nieuwe ideeën.

Kritisch onderwijs in een digitale wereld

Tot slot riep de paus op om in het digitale tijdperk opnieuw kritisch onderwijs te omarmen. En om de armen een stem te geven via getuigen van sociaal engagement: volksbewegingen en katholieke arbeidersorganisaties die de sociale leer daadwerkelijk handen en voeten geven, juist daar waar hoop springlevend blijft.