Nieuwe beheersovereenkomst: VRT blijft erediensten uitzenden

Op dinsdag 22 juli ondertekenden Vlaams minister van Media Cieltje Van Achter, Frieda Brepoels, voorzitter raad van bestuur VRT, en CEO Frederik Delaplace de nieuwe beheersovereenkomst tussen de VRT en de Vlaamse overheid. Het document van 45 pagina’s is het resultaat van veel voorbereidende gesprekken en omvat de toekomstvisie van VRT voor de periode van 2026 tot 2030.

Op het vlak van levensbeschouwing en religie lijkt de nieuwe overeenkomst in lijn met de huidige. Net zoals vastgelegd in de beheersovereenkomst 2020-2025 belooft de VRT ook voor de komende vijf jaar in structureel overleg te gaan met vertegenwoordigers van erkende levensbeschouwelijke strekkingen.

Toch zijn er subtiele verschillen vast te stellen. In de beheersovereenkomst van 2020-2025 was die aandacht voor overleg met vertegenwoordigers van erkende levensbeschouwingen een aparte paragraaf waard én werd deze overleggroep ook als bron van inspiratie erkend:

‘De VRT geeft in haar aanbod regelmatig aandacht aan levensbeschouwing, religie en zingeving. Ze gaat over dat aanbod, en ter inspiratie, in gericht overleg met vertegenwoordigers van de erkende levensbeschouwelijke strekkingen en voorziet voor hen in een centraal aanspreekpunt.’

‘Maatschappelijke spelers’

In de nieuwe beheersovereenkomst is het overleg met erkende levensbeschouwelijke strekkingen opgenomen in het rijtje van andere maatschappelijke spelers. Hoewel het overleg participatief genoemd wordt, is minder duidelijk in hoeverre dit overleg nog als bron van inspiratie fungeert:
 

‘VRT gaat pro-actief en op structurele basis in een open en participatief overleg over de realisatie van haar publieke opdracht met maatschappelijke belanghebbenden, de culturele sector, sportorganisaties, de muzieksector en de erkende levensbeschouwelijke strekkingen.’ (p. 4)
 

De aandacht voor levensbeschouwing, religie en zingeving is in de nieuwe beheersovereenkomst verbonden met de eerste strategische doelstelling die VRT zichzelf stelt, met name een ‘huis van vertrouwen’ zijn. Hierbij benadrukken ze een kwaliteitsvol aanbod te willen brengen dat ‘aanzet tot nadenken, zorgt voor diepgaande gesprekken, bijdraagt aan een warm Vlaanderen en aan een positieve en inclusieve samenleving met gedeeld waardenkader.’

Om aan deze doelstelling tegemoet te komen, ‘besteedt de publieke omroep aandacht aan levensbeschouwing, religie en zingeving, inclusief uitzendingen van erediensten van erkende levensbeschouwingen. VRT doet dit zowel in audio als video.’ (p. 5)

In de vorige beheersovereenkomst was die aandacht voor levensbeschouwing, religie en zingeving meer gespecificeerd. De aandacht zou zich uitdrukken ‘middels een vast onderdeel in een wekelijks radioprogramma, minstens 1 podcast, en regelmatige aandacht in video- aanbod (inclusief televisie-aanbod).’ 

In de nieuwe overeenkomst, daarentegen, is verdere specificatie omtrent religie, zingeving en levensbeschouwing niet meer opgenomen in de lijst van performantie-indicatoren die toelaten om de vooropgestelde doelstellingen van de nieuwe beheersovereenkomst jaarlijks te meten (pp. 19-20). Dat doet de vraag rijzen in hoeverre de beloofde aandacht voor levensbeschouwing, religie en zingeving zichtbaar zal zijn in concrete programma’s en andere initiatieven. VRT lijkt zich op dat vlak in elk geval meer vrijheid te veroorloven. Op die manier komt de publieke omroep wellicht tegemoet aan de verdeeldheid aan meningen die bleek uit een eerdere stakeholdersbevraging over de kwestie op welke manier ze levensbeschouwing precies aan bod moet laten komen.

Inzet op jongeren, mediawijsheid en integratie van AI

VRT geeft in de nieuwe beheersovereenkomst aan een moderne openbare omroep te willen zijn die inspeelt op het mediagedrag van de consument. In dat kader wil ze de kansen die generatieve AI biedt omarmen en belooft ze dat op een ethisch verantwoorde manier te doen.

Bijzondere aandacht in de beheersovereenkomst is er voor jongeren, voor wie het vaak door algoritmes wordt bepaald wat ze te zien krijgen. VRT wil hen toeleiden naar betrouwbaar nieuws.

Ook aan andere groepen in onze samenleving wil de publieke omroep trouwens mediawijsheid bijbrengen. VRT wil mensen wapenen tegen fake news en desinformatie. ‘In een steeds complexer wordende wereld, is de nood aan een openbare omroep nog nooit zo sterk geweest’, zo besloot de CEO van VRT bij een interview naar aanleiding van de ondertekening van de nieuwe beheersovereenkomst.

• Bekijk hieronder de video over de ondertekening van de nieuwe beheersovereenkomst.