Matthias Reményi
Hoogleraar fundamentele theologie en decaan van de Faculteit Katholieke Theologie in Würzburg
Aan de Universiteit van Würzburg begint dit najaar een nieuwe certificaatsopleiding 'Machtsmisbruik herkennen en voorkomen' (MEV). Het is een gezamenlijk initiatief van de faculteiten Geesteswetenschappen, Theologie en Geneeskunde.
Het initiatief beoogt niet minder dan een 'cultuuromslag': 'machtsmisbruik actief bestrijden' en 'respect, integriteit en transparantie' bevorderen.
'Ik zie het als mijn bescheiden bijdrage aan deze ramp rond seksueel geweld en misbruik,' legt initiatiefnemer Matthias Reményi uit. Behalve hoogleraar fundamentele theologie is hij ook decaan van de Faculteit Katholieke Theologie.
De publicatie van een rapport over seksueel misbruik in de Kerk in Duitsland in 2018 overtuigde Reményi ervan dat er dringend iets moest veranderen. Niet alleen binnen de Kerk, maar ook in de universitaire context.
'Universiteit en Kerk vertonen meer overeenkomsten dan je op het eerste gezicht zou denken,' vertelt de hoogleraar. 'Structuren van machtsuitoefening zijn er niet zo verschillend.'
Een prangende vraag is bijvoorbeeld hoe machtsmisbruik tussen professoren en promovendi voorkomen kan worden. 'Het misbruik is altijd hetzelfde,' legt de theoloog uit. 'De professor verwacht gunsten in ruil voor een vermelding van de student in een volgend artikel, of de trainer van de sportclub zegt: "Als je me deze gunst niet verleent, stuur ik je niet door naar de volgende selectie", of de priester stelt voorwaarden aan een positie in de parochie.'
'Seksueel geweld tegen kinderen, pesten op het werk, uitbuiting van werknemers – machtsmisbruik komt in elke setting voor,' vertelt Marcel Romanos, klinisch directeur van de afdeling Kinder- en Jeugdpsychiatrie in Würzburg, in de informatievideo over de nieuwe opleiding.
De cursus is er niet alleen voor studenten, maar ook voor professionals uit een breed scala van praktijksituaties: onderwijsinstellingen van kleuterscholen tot universiteiten, kerken, culturele instellingen en muziekacademies, sportclubs en meer.
De meeste lessen zijn op eigen tempo online te volgen, met enkele gezamenlijke digitale groepssessies en één fysieke bijeenkomst in Würzburg, waarbij deelnemers in gesprek gaan met slachtoffers van machtsmisbruik.
Het programma loopt over twee semesters. Het eerste semester focust op basisvragen: wat is machtsmisbruik, waar komt het voor en welke inzichten biedt de wetenschap?
In het tweede deel ontwikkelen de cursisten praktische vaardigheden: hoe misbruik voorkomen, hoe bescherming organiseren en welke culturele verandering daarvoor nodig is.
Ook subtiele vormen van machtsmisbruik komen aan bod. Volgens Reményi gaat het niet alleen om harde vormen van dwang, maar ook om psychologische mechanismen waarbij macht wordt gebruikt zonder dat de ander het doorheeft.
Professor Reményi hoopt dat de cursus niet alleen op blijvende belangstelling van studenten kan rekenen, maar ook van medewerkers in kerkelijke, verpleegkundige, therapeutische en sociale instellingen. Het minimumaantal deelnemers is inmiddels ruim overschreden zodat het eerste jaar zeker kan doorgaan.
Bron: Katholisch (Duits)
