'O dennenboom' is 200 jaar jong in de oorspronkelijke Duitse versie

Mocht je het liedje na het lezen van de intro nog niet in je hoofd hebben, dan kan je hier nog 's luisteren.

In het Nederlands is 'O dennenboom' een eenvoudig kinderliedje met deze tekst:

O, dennenboom
O, dennenboom
Wat zijn je takken wonderschoon
Ik heb je laatst in ’t bos zien staan
Toen zaten er nog geen kaarsjes aan
O, dennenboom
O, dennenboom
Wat zijn je takken wonderschoon

Die 'dennenboom' is in feite natuurlijk een spar – met korte naalden, weet je wel – in het Duits een 'Tannenbaum' genoemd. Maar 'O spar, O spar' bekt natuurlijk niet zo lekker. 

De oorspronkelijke Duitse versie is ook een stuk langer en wat moralistischer. Daarin wil de dennenboom ons 'iets leren', namelijk 'hoop en doorzettingsvermogen, moed en kracht'. Dat symboliseert hij door zijn wintergroene naalden. 

O Tannenbaum, o Tannenbaum,
Wie treu sind deine Blätter!
Du grünst nicht nur zur Sommerzeit,
Nein, auch im Winter, wenn es schneit.
O Tannenbaum, o Tannenbaum,
Wie treu sind deine Blätter!

O Tannenbaum, o Tannenbaum,
Du kannst mir sehr gefallen!
Wie oft hat schon zur Winterszeit
Ein Baum von dir mich hoch erfreut!
O Tannenbaum, o Tannenbaum,
Du kannst mir sehr gefallen!

O Tannenbaum, o Tannenbaum,
Dein Kleid will mich was lehren:
Die Hoffnung und Beständigkeit
Gibt Mut und Kraft zu jeder Zeit!
O Tannenbaum, o Tannenbaum,
Dein Kleid will mich was lehren!

Dat het liedje ons iets wil leren, hoeft niet te verbazen. Het was immers een leraar uit Leipzig, Ernst Anschütz, die het als kerstliedje samenstelde in 1824, precies 200 jaar geleden. Hij gebruikte daarvoor een bestaande melodie, een volkswijsje uit de 16de eeuw, en baseerde zich op een bestaande tekst, een liefdeslied uit 1819 van de Duitser Joachim August Zarnack. Dat liefdeslied had niets met kerstmis te maken, maar bezong de spar als symbool van trouw tegenover de ontrouwe minnaar. 

Omdat het zo'n eenvoudige oorwurm is, wordt op 'O dennenboom' volop gevarieerd in de hele wereld. Zo hebben of hadden verschillende Amerikaanse staten een volkslied met dezelfde melodie: 'Maryland, My Maryland', 'Michigan, My Michigan', 'Florida, My Florida' en 'The Song of Iowa'. Waarom moeilijk doen, als het ook gemakkelijk kan? 

In Duitsland is het liedje 200 jaar lang geparodieerd, van een ode op de vrijhandel uit 1843 ('O Zollverein, o Zollverein, wie ist so groß dein Segen!') tot een studentikoze versie ('Der Lehrer hat mir 'n Arsch verhaun'). Ken je ook een komische versie? Stuur ze naar de redactie. 

Bronnen: Katholisch (Duits) - Wikipedia