Paus tijdens Urbi et Orbi: ‘Vrede is een gedeelde verantwoordelijkheid’
Vanuit Rome richtte de paus zijn blik op regio’s waar geweld en instabiliteit het dagelijkse leven blijven tekenen. Hij bad voor 'gerechtigheid, vrede en stabiliteit voor Libanon, Palestina, Israël en Syrië' en riep op om de belofte van vrede, geworteld in gerechtigheid, nieuw leven in te blazen.
Een bijzondere oproep ging uit naar Oekraïne. De paus vroeg dat 'het geraas van wapens ophoudt' en dat alle betrokken partijen, met steun van de internationale gemeenschap, de moed vinden om een 'oprechte, directe en respectvolle dialoog' aan te gaan.
Ook conflicten die dreigen te worden vergeten, kregen aandacht. Paus Leo XIV betuigde zijn medeleven met de slachtoffers van geweld in Soedan, Zuid-Soedan, Mali, Burkina Faso en de Democratische Republiek Congo, en met allen die lijden onder onrechtvaardigheid, politieke instabiliteit, religieuze vervolging en terrorisme.
Verder bad hij voor Haïti, met een dringende oproep om het geweld te stoppen en stappen te zetten richting vrede en verzoening. Voor Myanmar vroeg hij een toekomst van hoop, in het bijzonder voor de jongere generaties. In Latijns-Amerika moedigde hij politieke leiders aan om dialoog en het algemeen welzijn voorrang te geven boven ideologische of partijpolitieke verdeeldheid.
De paus stond ook stil bij de 'eeuwenoude vriendschap' tussen Thailand en Cambodja en vertrouwde de volkeren van Zuid-Azië en Oceanië, zwaar getroffen door recente natuurrampen, toe aan Gods zorg. Hij riep op tot blijvende solidariteit met wie lijden.
Tegen de achtergrond van aanhoudende oorlogen en crisissen herinnerde paus Leo XIV eraan dat vrede tegelijk een geschenk van God én een opdracht voor de mensheid is.
De ware betekenis van Kerstmis
Te midden van deze wereldwijde spanningen keerde paus Leo XIV terug naar de kern van Kerstmis. 'Vandaag is de ware vrede uit de hemel tot ons gekomen,' zei hij, verwijzend naar de traditie van de Kerk dat 'de geboorte van de Heer de geboorte van vrede is'.
Hij herinnerde eraan dat Jezus werd geboren in een stal, 'omdat er voor Hem geen plaats was in de herberg'. De Zoon van God werd niet welkom geheten. Uit liefde, zo benadrukte de paus, aanvaardde Christus armoede en afwijzing en identificeerde Hij zich met wie vandaag wordt uitgesloten en aan de rand leeft.
Al bij zijn geboorte zien we volgens de paus de fundamentele keuze die Jezus’ hele leven zou bepalen: niet wegblijven van het kwaad en de zonde, maar ze zelf dragen om de mensheid te bevrijden. Tegelijk onderstreepte hij dat vrede ook menselijke inzet vraagt. Met een verwijzing naar de kerkvader Augustinus zei hij: 'God, die ons zonder ons heeft geschapen, zal ons niet zonder ons redden'. Verantwoordelijkheid, zo voegde hij toe, 'is de zekere weg naar vrede'.
Zonder een hart dat kan vergeven, is het onmogelijk om echte bouwers van vrede te zijn.
Christus, onze vrede
Christus is vrede, aldus paus Leo XIV, omdat Hij de mensheid bevrijdt van de zonde en ons de weg wijst om alle conflicten te overwinnen, zowel tussen mensen als tussen landen. Zonder een hart dat kan vergeven, waarschuwde hij, is het onmogelijk om echte bouwers van vrede te zijn.
Door mens te worden, nam Jezus onze kwetsbaarheid op zich. De paus verbond dit met het lijden van vandaag: dat van de inwoners van Gaza en Jemen, van vluchtelingen en migranten, van werklozen, uitgebuite arbeiders en gevangenen die vaak in onmenselijke omstandigheden leven. Daarom riep hij op tot waakzaamheid tegen onverschilligheid. 'God staat niet onverschillig tegenover ons leed', klonk het.
God staat niet onverschillig tegenover ons leed.
Een deur die altijd openstaat
Aan het einde van zijn boodschap, nu het jubileumjaar zijn voltooiing nadert en de Heilige Deuren zich voorbereiden om te sluiten, sprak de paus woorden van hoop. 'Christus, onze hoop, blijft altijd bij ons', zei hij. Hij is 'de Deur die altijd openstaat': niet om te veroordelen, maar om te redden.








