Paus waarschuwt politici voor politiek misbruik van christelijke wortels

Paus Leo XIV ontmoette woensdag een delegatie van de Europese Conservatieve en Reformistische fractie (ECR) van het Europees Parlement, een centrumrechtse politieke groepering binnen het wetgevende orgaan van de Europese Unie. Tijdens de bijeenkomst in het Vaticaan  bedankte de paus de politici voor hun dienst aan hun kiezers en de bredere Europese gemeenschap. De paus gaf evenwel ook een genuanceerde verduidelijking, waarbij hij het christelijke erfgoed van het continent in herinnering bracht, maar tegelijkertijd een defensieve of instrumentele interpretatie ervan verwierp. Hij drong er bij hen op aan nooit hun plicht te vergeten om mensen aan de rand van de samenleving te betrekken bij hun streven naar het algemeen belang. 

Paus Leo merkte op dat het kenmerk van elke beschaafde samenleving het vermogen is om verschillen openlijk en respectvol te bespreken, en zei dat dit aspect getuigt van onze eerbied voor de door God gegeven waardigheid van alle mannen en vrouwen.

‘Ik sluit me van harte aan bij de oproep van mijn recente voorgangers dat de Europese identiteit alleen begrepen en bevorderd kan worden in relatie tot haar Joods-christelijke wortels’, zei hij. 

De paus zei dat Europa zijn Joods-christelijke wortels nooit mag vergeten, omdat dit een erkenning van de feiten is. ‘Iedereen profiteert van de bijdrage die de leden van de christelijke gemeenschappen hebben geleverd en blijven leveren aan het welzijn van de Europese samenleving.’ 

De reden om deze religieuze erfenis in stand te houden, voegde hij eraan toe, is niet alleen om de rechten van christelijke gemeenschappen te beschermen of voorbijgaande sociale gebruiken of tradities te bewaren.

Hij herinnerde aan het culturele erfgoed van Europa, met de kathedralen, sublieme kunst en muziek, en de wetenschappen, om nog maar te zwijgen van de groei en verspreiding van de universiteiten. ‘Deze ontwikkelingen creëren een intrinsieke band tussen het christendom en de Europese geschiedenis,’ zei hij, en hij noemde het een geschiedenis die gekoesterd en gevierd moet worden.

Impliciete waarschuwing

De delegatie stond onder leiding van de covoorzitters van de ECR-fractie, Nicola Procaccini (Italië) en Patryk Jaki (Polen), en bestond verder uit de vicevoorzitters van het Europees Parlement, Antonella Sberna (Italië) en Roberts Zīle (Letland). Tijdens de audiëntie overhandigde de ECR-delegatie de Verklaring van Subiaco over de christelijke wortels van Europa. Onder de aanwezige politici waren er ook twee Franse verkozenen van de lijst van de controversiële Eric Zemmour, een Frans-joodse politicus die zich opwerpt tegen de islam.

Zonder de politici rechtstreeks te confronteren, plaatste de paus hun politieke strijd uiteindelijk in een bredere context. Hij riep op tot het behoud van de dialoog tussen geloof en rede, tussen seculiere rationaliteit en religieus geloof, een uitdrukking die Benedictus XVI na aan het hart lag en die hij citeerde. Deze dialoog, zo benadrukte hij, moet een zuiverende rol spelen om vervormingen te voorkomen – een impliciete waarschuwing tegen elke politieke instrumentalisering van religie.

In de statige Clementinazaal bood Leo XIV de Europese Conservatieven zijn interpretatie: die van het christendom begrepen als een culturele en ethische matrix, waarbij hij minder opriep tot de verdediging van een bedreigde identiteit dan tot een bredere verantwoordelijkheid jegens onze samenlevingen. (EDS)

Bronnen: Vatican News/La Croix