Twee op de drie 60-plussers zijn niet voorbereid op de toekomst

Twee op de drie (65%) van de 60-plussers in België zijn vandaag niet voorbereid op hun latere levensjaren. Slechts één op de vijf heeft hiervoor al actie ondernomen. Dat blijkt uit de driejaarlijkse barometer voor 60-plussers van de Koning Boudewijnstichting, deze keer met focus op wonen. Vooral wie een lage mate van sociale steun ervaart, laaggeschoold is of wie niemand kent die hulpbehoevend is, is minder geneigd om zich concreet voor te bereiden.

Ook de angst om zorgbehoevend te worden, neemt toe: de helft van de 60-plussers geeft aan hier bang voor te zijn. 

De Koning Boudewijnstichting, bevroeg 2.000 niet-zorgbehoevende ouderen in het najaar van 2025. 

De Belgische 60-plusser is erg honkvast en wil zo lang mogelijk in de eigen woning blijven wonen. Maar die wens botst vaak met de realiteit. 82% van de 60-plussers is niet van plan ooit te verhuizen, of alleen als het echt niet anders kan. Nochtans woont bijna 30% in een woning die te groot is, en leeft een aanzienlijk deel in een woning die weinig aangepast is aan latere levensjaren. 

De bereidheid om te verhuizen neemt bovendien sterk af met de leeftijd: 31% van de 60- tot 64-jarigen staat nog open om ooit te verhuizen, tegenover amper 7% bij de 75- tot 84-jarigen. Vanaf 75 jaar wordt het voor veel mensen moeilijk om zich een ander woonmodel voor te stellen. Nochtans is de openheid naar begeleiding en informatie groot: 67% van de respondenten zegt dat duidelijke informatie hen zou helpen om weloverwogen woonkeuzes te maken voor de toekomst. Het is dus belangrijk om de nodige informatie zo snel mogelijk bij de juiste doelgroep te krijgen.

‘We zien dat woonkeuzes vaak te laat worden gemaakt. Wonen en zorg zouden veel sterker met elkaar verbonden moeten worden, zeker gezien de vergrijzing, de druk op onze gezondheidszorg én op de woningmarkt. Zorgplanning moet ook woonplanning worden. We zien zeker nog marge om meer in te zetten op een continuüm van woonvormen, zoals bijvoorbeeld aangepaste individuele woningen of alternatieve woonvormen’, zegt Saïda Sakali, projectcoördinator bij de Koning Boudewijnstichting.

Meer angst om zorgbehoevend te worden

Hoewel de gemiddelde geluksscore bij 60-plussers 7,4 op 10 bedraagt, geeft de helft van deze groep aan angst te hebben om zorgbehoevend te worden. Deze groep (49%) is aanzienlijk gegroeid tegenover de vorige metingen in 2022 (39%) en in 2020 (41%). Ook de gemiddelde angstscore (6,9) ligt aanzienlijk hoger dan in 2022 (6,3) en 2020 (6,5). ‘Deze toenemende angst zou een stuk beantwoord kunnen worden met de juiste begeleiding’, stelt Saïda Sakali. ‘Wie zich goed informeert, kan de regie van zijn latere levensjaren zelf in handen nemen. Dit geeft een gevoel van rust en controle.’ 

Om 60-plussers te ondersteunen bij hun woon- en levensplanning lanceert de Koning Boudewijnstichting vandaag, samen met Notaris.be, de brochure Vroeger nadenken over later. De brochure geeft 60-plussers informatie over de belangrijke thema’s als wonen, zorg en nalatenschap, en biedt concrete handvatten om het gesprek aan te gaan met familie en professionals. De brochure is verkrijgbaar bij notariskantoren en online te lezen en te downloaden.

‘Tijdig nadenken over later is belangrijk’, aldus Saïda Sakali. ‘Mensen schuiven beslissingen over de toekomst soms voor zich uit, tot het te laat is. Eén concreet voorbeeld: iemand die graag zijn financiële zaken regelt, maar door een ongeval of dementie plots niet meer kan overgaan tot de verkoop van zijn woning zonder tussenkomst van een vrederechter. Men kan op voorhand anticiperen met een zorgvolmacht, maar je mag niet wachten tot het te laat is.’

Sociale verbondenheid

Maar ook sociale verbondenheid kan een antwoord bieden op de toenemende angst. Eén op de vijf ouderen (21%) loopt een duidelijk verhoogd risico op sociaal isolement. Drie op de tien geven aan dat ze bij ziekte moeilijk hulp zouden vinden, of dat ze niemand hebben om samen iets ontspannends te doen. 21% voelt zich alleen met zijn zorgen of angsten, 17% kan zelfs bij niemand terecht voor persoonlijk advies. 

De barometer geeft aan om meer in te zetten op levendige buurten, laagdrempelige ontmoetingsplaatsen en sterke lokale netwerken. Sociale verbondenheid is cruciaal, niet alleen voor welzijn, maar ook als preventie in de zorg en gezondere samenleving.

De barometer van de Koning Boudewijnstichting is een driejaarlijks onderzoek bij 2.000 60-plussers in België, uitgevoerd door Indiville. Ze brengt de levenskeuzes, het welzijn en de behoeften van ouderen in kaart en vormt een belangrijke basis voor maatschappelijke actie en beleidsaanbevelingen. De resultaten van de barometer zijn hier te raadplegen.