Voor het nieuwe jaar: herontdek de verloren kunst van zelfstudie

De Duitse priester en theoloog Jan Loffeld waarschuwde onlangs dat christelijke influencers op sociale media 'doorgaans een heel simplistisch en selectief geloof verkopen'. Daar komt een bijkomend fenomeen bij: religieuze inhoud wordt steeds vaker misbruikt in dienst van een politieke agenda.

De beste bescherming tegen zulke simplificatie en tegen misbruik van religie is het verdiepen van je geloof. Zelfstudie is daar een beproefde weg toe. Het lijkt misschien een verloren kunst in een tijd van eindeloos scrollen en artificiële intelligentie. Maar wel een kunst die de moeite van het herontdekken waard is. Op zoek naar een startpunt? Deze 25 christelijke klassiekers blijven inspireren. 

Hoe ontwikkel je mentale uithouding?

Toegegeven, de tijd maakt het niet gemakkelijk om aan zelfstudie te doen. Door technologie die inzet op instant bevrediging zijn we het verleerd ons langere tijd te concentreren en de frustratie uit te houden die hoort bij het doorgronden van een vreemde of moeilijke tekst. Daarom volgen hier enkele tips die je kunnen helpen om opnieuw mentale uithouding op te bouwen.

1. Probeer niet alles meteen te begrijpen of te waarderen. Geniet ook van de globale sfeer van een werk of van een specifiek citaat. Beter een moeilijke passage bij een eerste lezing overslaan dan het boek weg te leggen en nooit meer op te nemen.
2. Geef de auteur het voordeel van de twijfel. Stel je oordeel uit. Voor deze mens was het belangrijk om dit te noteren. Vele generaties doorheen de eeuwen hebben het werk bewaard, heruitgegeven, gelezen, becommentarieerd en gekoesterd. Verwonder je over die moeite.
3. Lees ook de inleiding en enkele voetnoten. Zoek op het internet iets op over de auteur, de tijd waarin die leefde en het publiek waarvoor die schreef. Of vind een goed inleidend boekje over de spiritualiteit van de auteur. Kennis over de persoon kan je inzicht geven in de vragen waarmee die worstelde.
4. Probeer een bladzijde of hoofdstuk samen te vatten in je eigen woorden en je eigen ervaring. Waarover gaat dit? Wat wordt hier eigenlijk gezegd? Wat wil de auteur hier bereiken? Hoe zou iemand dat nu verwoorden? Hoe zou ik dit zelf verwoorden tegenover een goede vriend of vriendin?
5. Onderstreep woorden, zinsdelen of zinnen die voor jou de kern vormen van een hoofdstuk. Sommige auteurs hebben een lange aanloop nodig voor ze kunnen zeggen wat ze eigenlijk willen zeggen. Of er volgt na de kern een lange bewijsvoering. Het is een goede oefening om de tekst te zeven tot je dat ene goudklompje overhoudt.
6. Laat je raken door 1 zin, 1 beeld, 1 woord. Mediteer daarover voort: wat roept dit in mij op, wat maakt het wakker, hoe ervaar ik het, waar zie ik het terug, hoe speelt het in mijn leven of in deze tijd? Meer over meditatief lezen.
7. Lees het werk gedoseerd over een langere periode. Bijvoorbeeld elke dag een bladzijde of een hoofdstuk. Beter kleine hapjes nemen dan een indigestie krijgen. Je kan het lezen koppelen aan een routine die je al hebt, bijvoorbeeld voor of na je dagelijkse gebedstijd of voor het slapengaan.
8. Neem het boek mee waar je ook gaat. Benut de verloren momenten dat je even moet wachten of dat je onderweg bent. Je hebt meer tijd dan je denkt als je je smartphone even aan de kant legt.
9. Spreek de auteur aan in gebed en ga er een relatie mee aan. Veel van de auteurs zijn erkende heiligen van de katholieke kerk. Katholieken geloven dat er over de grens van de dood heen, een gemeenschap bestaat van mensen die God zoeken. We mogen op heilige vrouwen en mannen, erkend of niet, een beroep doen om ons bij te staan in onze zoektocht naar God. Het is een groot cadeau om via de lectuur van hun teksten vriendschap te kunnen ervaren met een heilige.

Bron: Katholisch (Duits)