Voorzitter Duitse bisschoppenconferentie treedt verrassend terug

Verrassend nieuws uit de Duitse katholieke Kerk. Georg Bätzing, voorzitter van de Duitse Bisschoppenconferentie (DBK), zal geen tweede termijn ambiëren en treedt volgende maand terug als kopman van de katholieke Kerk bij onze oosterburen. Dat is vrij ongewoon. De bisschop van Limburg an der Lahn was vele jaren de motor achter de Duitse Synodale Weg, die in 2023 vrij radicale opties nam. Zo stemde men voor vrouwen in het ambt, een andere seksuele moraal en transparanter diocesaan beleid.

Synodale Weg

Toen Bätzing kardinaal Reinhard Marx in 2020 opvolgde, bevond de Kerk in Duitsland zich al midden in een diepe vertrouwenscrisis. De confrontatie met seksueel misbruik, een snel dalend ledenaantal en grote hoop op hervormingen kenmerkten toen de situatie. De veelbesproken Synodale Weg werd daarbij doorslaggevend. Dat het hervormingsproces nooit strandde, ondanks weerstand (onder meer van een minderheid onder de Duitse bisschoppen) en bedenkingen vanuit het Vaticaan, is mede te danken aan Bätzings volharding. Hij zorgde ervoor dat conflicten niet werden uitgesteld, maar openlijk werden besproken.

Herhaaldelijk kreeg de bisschop van Limburg an der Lahn ook felle kritiek te verwerken. Dit was vooral te wijten aan wat sommigen beschouwden als zijn te nauwe banden met het Centraal Comité van Duitse Katholieken (ZdK), het Duitse lekenforum waarvan de leiding zeer militant was. De beschuldiging luidde dat hij niet langer als een verzoener werd gezien. Ook in het Vaticaan was men argwanend. Paus Franciscus liet zich laatdunkend uit: ‘In Duitsland is er al een goede protestantse Kerk’. 

Bätzing trok meermaals naar Rome, waar niemand minder dan kardinaal Robert Prevost (nu Leo XIV)  zijn gesprekspartner was tijdens gezamenlijke bijeenkomsten met de Romeinse Curie. Bätzing bleek juist daar de steun en een sterker netwerk te missen. Meer behoudende collega's (en tegenstanders van de Synodale Weg) zoals de Beierse bisschoppen Rudolf Voderholzer, Stefan Oster en kardinaal Rainer Maria Woelki werden geacht betere connecties in Rome te hebben dan de voorzitter zelf.

Nu is er dus Bätzings ‘ontslag’. De weg ligt open voor iemand die meer kan verzoenen en meer begrip vanuit Rome krijgt. De invloedrijke Duitse krant Frankfurter Allgemeine Zeitung was dinsdag zeer kritisch over het hele Duitse hervormingsplan en de rol van vertrekkende voorzitter van de bisschoppenconferentie: ‘Bätzing streed samen met activisten van het Centraal Comité van Duitse Katholieken (ZdK), zowel in Duitsland als in het Vaticaan, voor een interne hervormingsagenda binnen de Kerk, waarvan de theologische inhoud even mager is als de maatschappelijke relevantie.’ (EDS)

Bronnen: FAZ/KNA