Wereldkerk en 3 miljoen pelgrims gedenken Oegandese martelaren

Namugongo, een stadje nabij de Oegandese hoofdstad Kampala, is het toneel van een van de grootste christelijke pelgrimstochten in Afrika. Op 3 juni 2025 worden hier naar verwachting meer dan drie miljoen gelovigen verwacht om de jaarlijkse herdenking van de Oegandese martelaren bij te wonen. Deze martelaren, waaronder de heilige Charles (Carolus) Lwanga, 21 medekatholieken en 23 anglicanen, werden tussen 1885 en 1887 geëxecuteerd omdat ze hun christelijk geloof niet wilden afzweren.

Martelaren van Oeganda

Charles (Carolus) Lwanga (1865-1886) is een heilige in zowel de rooms-katholieke als de anglicaanse Kerk.

Als leider van de koninklijke pages was hij in juni 1885 overgegaan tot het christendom en werd zo de catechist voor vele jongere hovelingen. Hij doopte hen in het geheim en moedigde hen aan om standvastig te blijven in hun geloof. Dit waren geen vrijblijvende woorden, want koning Mwanga II stond vijandig tegenover het geloof.

Hierbij speelde ook een rol dat gelovige hovelingen weigerden toe te geven aan de seksuele eisen van de koning. In de jaren 1885 tot 1887 werden 22 katholieken en 23 anglicanen onthoofd of levend verbrand, onder wie Lwanga op 3 juni 1886 op de heuvel van Namugongo.

Hun getuigenis inspireert tot op vandaag miljoenen gelovigen wereldwijd om trouw te blijven aan hun geloof, ondanks verdrukking of vervolging.

In Oeganda is 3 juni een nationale feestdag ter herdenking van de martelaren.

De martelaren werden in 1964 heiligverklaard door paus Paulus VI tijdens het Tweede Vaticaans Concilie, waarmee hun getuigenis niet alleen lokaal, maar ook universeel erkend werd. In 2015 herdacht paus Franciscus deze martelaren tijdens een pelgrimage in Namugongo, waarmee hij de band tussen de wereldkerk en het Oegandese martelaarschap nogmaals beklemtoonde.

Pelgrims uit heel Afrika

Pelgrims uit Oeganda en buurlanden zoals Rwanda, Kenia, Tanzania en de Democratische Republiek Congo leggen soms honderden kilometers te voet af om Namugongo te bereiken op 3 juni. Nabij de plaats waar de martelaren levend zijn verbrand, werd in de tweede helft van de jaren 1960 de Basiliek van de Martelaren van Oeganda gebouwd.

De pelgrims dragen rozenkransen, houten kruisen en gebedsintenties voor familie en gemeenschap. Voor velen is de tocht een daad van boetedoening en een manier om persoonlijke en collectieve noden aan God voor te leggen. Ook wordt de pelgrimage in Oeganda gezien als een symbool voor de weg van het geloof zelf: vol ontberingen, maar gedragen door gemeenschap en gebed, en natuurlijk veel zang en dans.

'Deze grond voelt als een bron voor de ziel,' zegt priester Peter Paul Okuta, spiritueel leider van pelgrims uit het bisdom Lira in Oeganda. Hij leidde 1020 pelgrims op een tiendaagse reis van 350 kilometer naar Namugongo. 'Mensen brengen niet alleen eer aan de martelaren – ze vertrouwen hun leven aan hen toe.'

Religieuzen zoals zuster Jackie Tendema van de Dochters van de heilige Teresa van het Kind Jezus doen dienst als spirituele postbode. Bij het monument van de heilige Kizito, de jongste van de martelaren, hield ze even halt om tientallen handgeschreven briefjes neer te leggen.

‘Ik heb gebedsintenties meegebracht van mensen die de reis niet konden maken – gezinnen die bidden om vrede in huis, om kinderen die examens moeten afleggen of om bevrijding uit verslaving,’ vertelt ze. ‘Ik bid ook voor mijn eigen familie en voor kracht in mijn roeping. Ik geloof dat God al weet wat er op deze briefjes geschreven staat.’

Veiligheidsmaatregelen en organisatie

Vanwege de enorme toestroom van pelgrims zijn er uitgebreide veiligheidsmaatregelen getroffen: ongeveer 7.000 veiligheidsmedewerkers zijn ingezet om de orde te handhaven en de veiligheid van de aanwezigen te garanderen. De organisatie ligt dit jaar in handen van het bisdom Lugazi, dat een hele week van activiteiten en liturgische vieringen heeft gepland ter ere van de martelaren.

Bronnen: Avvenire (Italiaans) - Vatican News (Engels) - GlobalSistersReport (Engels) - NCR (Engels) - AllAfrica (Engels)
 

Kijk live op 3 juni