Ethiopische katholieke Kerk in de bres tegen etnisch geweld

Op verzoek van kardinaal Berhaneyesus Demerew Souraphiel, metropoliet-aartseparch van Addis Abeba en voorzitter van de Ethiopische bisschoppenconferentie, is zijn rechterhand Teshome Fikre zopas naar de hoofdstad Debre Berhab van Noord-Shewa in Amhara gereisd. De secretaris-generaal van de bisschoppenconferentie in het land leidde een bescheiden delegatie met onder meer collega’s van het secretariaat van de Ethiopische bisschoppenconferentie en verschillende verantwoordelijken van katholieke niet-gouvernementele organisaties: het Amerikaanse Catholic Relief Services (CRS), het Engelse Catholic Agency for Overseas Development (Cafod), het Scottish Catholic International Aid Fund (Sciaf) en het Ierse Trócaire.

In Noord-Shewa is sinds medio maart opnieuw geweld losgebarsten tussen Amharen en Oromo’s.

Noodtoestand

Noord-Shewa (of ‘Semien Shewa’ in het Amhaars) is de zuidelijkste van de tien zones van de deelstaat Amhara, maar er zijn ook enkele enclaves waar de Oromo’s in de meerderheid zijn en die daarom als Oromo Special Zones zijn erkend. Ten zuiden daarvan liggen de verschillende zones van de deelstaat Oromia. En precies te midden van Noord-Shewa (een zone met dezelfde naam dus als die in Amhara), West-Shewa, Zuidwest-Shewa en Oost-Shewa ligt de kosmopolitische miljoenenstad Addis Abeba. De federale Ethiopische overheid heeft in het zuiden van Amhara intussen de noodtoestand uitgeroepen. De katholieke delegatie stelde er inderdaad vast dat door het recente geweld opnieuw doden en gewonden zijn gevallen en vele vernielingen zijn aangericht.

Het geweld zou zijn begonnen op 19 maart, nadat een islamitische Oromo-gebedsleider net buiten zijn moskee zou zijn neergeschoten.

Abiy Ahmed Ali

Hoewel de Amhara voor de overgrote meerderheid Ethiopisch-orthodoxe christen zijn en zowat de helft van de Oromo’s moslim, is het conflict niet religieus, maar etnisch en politiek. Het was destijds de verdienste van de Ethiopische premier Abiy Ahmed Ali – zelf de zoon van een Oromo-moslimvader en een Amhara Ethiopische-orthodoxe moeder – om aan het voortdurend geweld tussen beide etnische groepen een einde te maken. Maar sinds zijn mislukte blitzkrieg in de noordelijke deelstaat Tigray is zijn multi-etnische land opnieuw uit elkaar aan het spatten. Het zijn naar verluidt Amhaarse en Oromo-jongeren van Abiys eigen Welvaartspartij die in de Oromo Special Zones met elkaar clashen. Eind maart zouden Amhara-milities alvast minstens driehonderd Oromo’s gedood hebben.

IDP’s

Hoeveel mensenlevens het recente geweld gekost heeft, is moeilijk vast te stellen, maar de katholieke delegatie kwam er van de administratie in Debre Berhab wel te weten dat vanuit plaatsen als Ataya of Shoa Robit minstens een kwart miljoen mensen op de vlucht zijn geslagen om voornamelijk in de regionale hoofdstad van Noord-Shewa bescherming te zoeken. De katholieke delegatie sprak haar waardering uit voor de steun van de lokale gemeenschap en overheidsdiensten en van het Internationale Rode Kruis om deze Internally Displaced People (IDPs) op te vangen, maar er is grote nood aan voedsel, kookgerief, medicijnen, of beschutting: het regent al verschillende dagen pijpenstelen in de regio en de temperatuur komt zelden boven de 15 graden Celsius uit.

De delegatie zei uitdrukkelijk te willen samenwerken met andere religieuze gemeenschappen om de bevolking te helpen en te vrede te herstellen.