Christelijk erfgoed in de taal ~ Brand in Mokum!

• Brand in Mokum, brand in Mokum!
  Zie eens ginder, zie eens ginder:
  Brand, brand! Brand, brand!
  En daar is geen water. En daar is geen water!

In Nederland weet iedereen welke stad met Mokum bedoeld wordt: Amsterdam. Maar ook Alkmaar, Berlijn of Delft worden soms Mokum genoemd. Het woord betekent eigenlijk zoveel als ‘stad’ en komt uit het Hebreeuws. Via het Jiddisch en Bargoens kwam het in onze taal terecht.

Het kan dan ook niet anders of het woord komt in de Bijbel voor. Dat is onder meer het geval in Genesis hoofdstuk 22, waar Abraham Isaak wil offeren op een plaats die met veel nadruk herhaald wordt.

• Vers 3: ‘Hij ging op weg naar de plaats (ha-maqom) waarover God had gesproken’
• Vers 9: ‘Toen ze waren aangekomen bij de plaats (weer hamaqom)
• Vers 14: ‘Abraham noemde die plaats: Jahwe zal erin voorzien.’

Deze schijnbaar willekeurige plaats wordt een referentieplek en -stad: volgens de joodse traditie is de berg Moria waarop Isaak wordt geofferd, niets meer of minder dan de latere tempelberg in Jeruzalem.

(Met dank aan Jean Bastiaens voor de Hebreeuwse referenties in Genesis.)