Wilrijkse parochiekerk overgedragen aan Koptisch-orthodoxen

Dat de Sint-Jan Evangelistkerk in het Antwerpse district Wilrijk op zondag 3 oktober 2021 aan de katholieke eredienst werd onttrokken en plechtig overgedragen aan de Koptisch-orthodoxe Kerk van België, is geen toeval. Tussen de kerkfabriek en de Koptisch-orthodoxe gemeenschap werd al in februari 2018 een succesvolle gebruiksovereenkomst afgesloten. Sindsdien raakte de Koptisch-orthodoxe gemeenschap in de wijk Valaar pas echt op dreef. Onder impuls van de jonge Koptisch-orthodoxe priester Moussa werd ze de tweede pied-à-terre van de Koptisch-orthodoxen in Vlaanderen. Ook in de kerk en het aanpalende klooster van de montfortanen aan de Leuvense Diestsevest is een Koptisch-orthodoxe gemeenschap actief.

De Koptisch-orthodoxe Kerk is een oriëntaalse traditie de teruggaat op een missie van de apostel Marcus in de Nijlvallei.

Parochiekerkenplan

Een dergelijke herbestemming van een parochiekerk komt niet uit de lucht vallen. Er gaat een lang en zorgvuldig proces van overleg aan vooraf, waarbij zowel het bisdom, de lokale pastorale eenheid (PE) Heilige Damiaan en haar kerkfabriek, maar ook de Antwerps schepen Tom Meeuws (Vooruit), bevoegd voor de erediensten, van nabij betrokken waren. Net omdat het kerkgebouw door zijn omvang niet meer overeenstemde met de noden van de plaatselijke katholieke geloofsgemeenschap, komt die sinds 2016 al doorgaans samen in de kapel van wijkcentrum Berkenrijs en viert ze daar de eucharistie. In die zin diende pastoor Ronald Sledsens in augustus van dit jaar, met het akkoord van de kerkfabriek, dan ook een verzoek in bij bisschop Johan Bonny om het grote kerkgebouw aan de katholieke eredienst te onttrekken.

De verkoop en overdracht aan de Koptisch-orthodoxe gemeenschap is een bestendiging van de goede samenwerking die al enkele jaren loopt.

Feestelijke overdracht

Het bisschoppelijke decreet over de overdracht duidt de kapel van Berkenrijs nu aan als nieuwe katholieke parochiekerk. Mgr. Johan Bonny, die zondag bij de plechtige overdracht aanwezig was, is een tevreden bisschop. We geven kerken niet graag op, zegt hij, maar als de realiteit ons daartoe noopt, is het de kunst om dit – in de geest van het kerkenplan dat sinds 2016 tussen bisdom en stad loopt – zorgzaam te doen en op zoek te gaan naar de meest geschikte partner. Die vonden we hier in de Koptisch-orthodoxe gemeenschap. Met deze keuze krijgt het kerkgebouw een passende herbestemming en blijft ze voorbehouden voor de eredienst van een christelijke geloofsovertuiging.

Ik wens pastoor Moussa en zijn gelovigen hier in Wilrijk dan ook een gezegende toekomst toe. Bisschop Johan Bonny

Anba Arseny

Ook schepen Tom Meeuws heeft het over een secuur proces. Dankzij de overdracht van dit kerkgebouw aan een andere geloofsgemeenschap geven we een nieuwe dimensie aan de bestaande functie ervan. Voor de plechtige overdracht van afgelopen zondag zakte ook Anba Arseny naar Wilrijk af. De koptische geestelijke is sinds 2013 bisschop in Nederland, waar inmiddels een tiental Koptische-orthodoxe parochies opgericht zijn. In ons land worden de burgerlijke aangelegenheden van alle oriëntaalse denominaties – zoals ook bijvoorbeeld van de Syrisch-orthodoxen – net als die van alle kerken van de orthodoxie verzekerd door metropoliet Athenagoras van het oecumenische patriarchaat van Constantinopel, maar deze orthodoxe aartsbisschop heeft uiteraard geen kerkelijke autoriteit over oriëntaalse christenen.

In 2019 werd de voormalige parochiekerk van Onze-Lieve-Vrouw van de Heilige Rozenkrans in Wilrijk al succesvol overgedragen aan de Roemeens-orthodoxen.