Armeense genocide vroeger en nu in beeld

In de Onze-Lieve-Vrouwkerk van Sint-Niklaas wordt vanavond de fototentoonstelling gelanceerd die onderzoeksjournalist Jens De Rycke maakte voor VOS Vlaamse Vredesbeweging en enkele Armeense organisaties, en die tevoren al even in de Sint-Willibrorduskerk in het Antwerpse district Borgerhout stond. VOS Vlaamse Vredesbeweging is ontstaan uit de Frontbeweging en houdt het drieledige motto Nooit meer Oorlog – Godsvrede – Zelfbestuur hoog. De aandacht voor deze kleine vredesorganisatie voor enerzijds een drama in de marge van de Eerste Wereldoorlog – namelijk de Armeense genocide – en anderzijds de strijd voor zelfstandigheid in de internationaal niet-erkende Republiek Artsakh (in wat we ook kennen als Nagorno Kharabakh) is dus niet toevallig. De Rycke maakte niet alleen foto’s op de Zuidelijke Kaukasus net na het vierenveertig dagen durende conflict aldaar van vorig najaar, maar ook van de Armeense ruïnes aan de andere kant van de berg Ararat, op het territorium van het huidige Turkije.

In het oosten van Anatolië werden vanaf 1915 alle Armeense inwoners gedood, weggejaagd of gedwongen zich volkomen met de Turken te assimileren.

Dadivank

Niet toevallig had de Azerbeidzjaanse president, Ilham Aliyev, de hele Turkse legertop aan zijn zij toen hij vorige vrijdag in Sjoesji vierde dat hij een jaar geleden belangrijke delen van de Armeense enclave kon overnemen. Maar de Turks Defensieminister HulusiAkar noch zijn stafchef Yașar Güler en zijn commandanten van land-, lucht- en zeemacht namen de naam Sjoesji in de mond: voor hen is de Armeense aanwezigheid in de stad, net ten zuiden van Artsakhs hoofdstad Stepanakert, voltooid verleden tijd en wordt het strategische plekje voortaan alleen Şușa genoemd, want elke christelijke aanwezigheid is er van de kaart geveegd. Terecht merkt fotojournalist De Rycke op dat dit precies is wat een eeuw geleden eveneens gebeurde in Oost-Anatolië, waar hij alleen nog ruïnes van Armeense heiligdommen op de gevoelige plaat kon vastleggen. Ook in Sjoesji werd de Armeense kathedraal gericht bestookt, net zoals de christelijke aanwezigheid werd weggevaagd in steden als Hadroet of in populaire pelgrimsoorden als het Dadiklooster (Dadivank).

Mag er nog eens aan herinnerd worden dat de Turkse troepen die christenen vervolgen, behoren tot het Westerse bondgenootschap?