Zaak vermoorde scheutisten komt voor hof van assisen

De Kamer van Inbeschuldigingstelling (KI) heeft op 10 november beslist om 5 beschuldigden in de zaak van drie Vlaamse scheutisten die in de jaren 1980 in Guatemala vermoord werden, door te verwijzen naar het hof van assisen in Vlaams-Brabant. Het gaat om toenmalige regeringsleden en militaire verantwoordelijken. In juni 2022 had ook de Raadkamer van Brussel al beslist dat het vijftal voor een Belgisch hof van assisen moest komen.

Dit is een wereldprimeur, zegt Raf Allaert, voorzitter van de vereniging Guatebelga, die ijvert tegen de straffeloosheid in het Latijns-Amerikaanse land. Zelfs in Spanje, waar al jaren getracht wordt om de situatie in Guatemala aan de kaak te stellen, slaagde men er nog niet in om verantwoordelijken voor de rechtbank te brengen.

Veertig jaar na de moorden op Walter Voordeckers (1980), Ward Capiau (1981) en Serge Berten (ontvoerd en vermoord in 1982), lijkt er toch eindelijk gerechtigheid te komen.

In 2001 dienden de nabestaanden via hun advocaten Luc Walleyn en Michaël Verhaeghe een klacht met burgerlijke partijstelling in bij de onderzoeksrechter in Brussel. Misdaden tegen de mensheid die in een ander land gepleegd zijn, kunnen sinds 1999 namelijk ook in België worden vervolgd en ze kennen geen verjaring. Ook de congregatie van Scheut stelde zich burgerlijke partij.

Raf Allaert: Met een oorlog op Europees grondgebied beseffen we eens te meer hoe belangrijk het is om verantwoordelijken van mensenrechtenschendingen ter verantwoording te blijven roepen.

De Kamer van inbeschuldigingstelling heeft dan ook een beschikking tot gevangenneming bevolen voor de toenmalige minister van Defensie, de minister van Binnenlandse Zaken, het hoofd Commando Seis, de stafchef van het leger en het hoofd Directoraat Inlichtingen van de Generale staf.

Wat deden de Vlaamse scheutisten tijdens de burgeroorlog in Guatemala?

Van 1960 tot 1996 woedde in Guatemala een burgeroorlog, waarbij ongeveer 200.000 mensen vermoord werden of ‘verdwenen’. In de context van de Koude Oorlog werd anticommunistische retoriek gebruikt om de rechten van de bevolking extreem in te perken.

Geïnspireerd door de bevrijdingstheologie kozen jonge missionarissen als Serge, Walter en Ward de kant van de onderdrukten, tegen de uitbuiting door grootgrondbezitters op hun plantages. 

Uiteindelijk is de burgeroorlog beëindigd, maar de macht is nog steeds in handen van corrupte politici die gedirigeerd worden door (ex)militairen, rijke (agro)industriëlen en nu ook de drugsmaffia. Zij hebben er alle belang bij hun greep op de bevolking te behouden door intimidatie, geweld en institutionele straffeloosheid.

Op 26 november ontvangt Serge Berten postuum het ereburgerschap van Menen.