Project ‘MOES-tuin’ spit erfgoed naar boven

Het zijn hoogtijdagen voor liefhebbers van een moestuin. Spitten, planten, harken, schoffelen, wieden, …om dan die inspanning – of ontspanning – te zien lonen in een verdiende oogst. Het is een arbeid van vroeger en nu. Het Centrum Agrarische Geschiedenis (CAG) zette samen met (erfgoed)partners en moestuiniers het project MOES-tuin op dat moestuin-erfgoed wil “verkennen, documenteren, onderzoeken, tonen en verder doen leven”. Het resultaat is onder meer de gratis tentoonstelling ‘MOES-tuin leeft’ die tot en met oktober door Vlaanderen reist.  

Waarom en hoe houden we een moestuin?

“Waarom houdt iemand een moestuin? Hoe doen ze dat? Waarom op die manier? We wilden de beweegredenen en de kennis en kunde van moestuiniers samenbrengen”, schetst Yves Segers, coördinator van CAG, het opzet van het project. Daartoe organiseert het CAG in samenwerking met de erfgoedcellen Mechelen, Haspengouw en CO7 van de zuidelijke Westhoek proeftuinen met onder meer workshops, lezingen, demonstraties en erfgoedbabbels met de bedoeling om moestuiniers samen te brengen en hen te betrekken op het onderzoek.

“MOES-tuin gaat op zoek naar oude moestuinwerktuigen en archieven die geschiedenis van moestuinen vertellen”, zegt projectmedewerker Lien Vloeberghs. „Een selectie kan je ontdekken op de website www.moes-tuin.be. Maar er is meer.

Wat we doen in moestuinen, en hoe, en wat we daarvoor gebruiken: dat is cultureel erfgoed.

Er bestaan heel wat moestuinhandboeken vol nuttig en praktisch advies, maar hoe praktijken door mensen beleefd en aangepast worden, hoe de moestuin leeft en verbindt, blijft vaak ongeschreven. Kennis wordt tussen generaties vaak enkel mondeling doorgegeven. MOES-tuin wil mensen samenbrengen en de dialoog over de waarde van wat in de handen, hoofden en harten van moestuiniers zit, capteren.”

Zo organiseerden CAG en CO7 in januari al samen met De Lovie vzw een ‘moestuinbabbel’. Na een rondleiding in de moestuin vertelden deelnemers over hun meegebrachte moestuinvoorwerp. En zo ook over wat voor hen belangrijk is: biodiversiteit in de moestuin, de bodem als een moeder voor de tuin, ouders van wie kennis was opgestoken...

Rondreizende expo

"De rondreizende expo is een eerste stap", zegt Yves Segers. Momenteel beleeft ‘MOES-tuin leeft’ haar eerste halte in Borgloon op de site van de Stroopfabriek, tot 11 juni. Daar kunt u op zaterdag 3 juni deelnemen aan een erfgoedbabbel over ‘Oogstverhalen’ en kunt u vertellen over uw verhalen, tradities, recepten en gebruiken van voorwerpen die mensen in Haspengouw vandaag en vroeger gebruik(t)en om fruit, groenten of kruiden uit eigen tuin te oogsten en te verwerken.

Na Borgloon verhuist de buitenexpo van woensdag 14 juni tot en met dinsdag 15 augustus naar het provinciaal domein De Palingbeek in Ieper om dan van vrijdag 18 augustus tot en met zondag 15 oktober te landen in Park Tivoli in Mechelen.

In elke proeftuin zijn alle moestuiniers welkom. VELT, Tuinhier en Landelijke Gilden maken deel uit van het MOES-tuin-project en nodigen ook hun leden uit. Naast de klassieke privé-moestuin werpt het project zijn licht op onder meer schooltuinen, moestuinen in gezondheids- en welzijnsinstellingen en (stedelijke) samentuinen.

Foto’s gezocht

Tot slot kunt u ook helpen bij de aanmaak van een digitale collectie moestuinfoto’s, want moestuinen, zo stelt CAG vast, zijn zo alledaags dat ze in collecties, archieven en onderzoek onderbelicht zijn gebleven. Daarom zijn CAG, Huis van Alijn, het museum van het dagelijks leven in Gent, en Westhoek Verbeeldt op zoek naar oude familiefoto’s van moestuinen. 

Meer info op op www.moes-tuin.be