Laatste Italiaanse concilievader en stem van vrede is overleden

Mgr. Bettazzi wilde "vader" genoemd worden, op grond van de toezegging gedaan in het Pact van de Catacomben. Hij was, samen met 42 andere bisschoppen voornamelijk uit Latijns-Amerika, de enige Italiaanse ondertekenaar van dit pact om een ​​‘arme Kerk’ te creëren, vrij van titels, luxe en eer. Na enkele openbare veschijningen de afgelopen maanden, waaronder de Mars voor de Vrede waarvoor hij nooit een afspraak had gemist, bleef monseigneur Bettazzi de afgelopen maanden aan het bed gekluisterd. De 99-jarige bisschop stierf op zondag 16 juli bij zonsopgang.

Dankbaarheid

Kardinaal Matteo Maria Zuppi, voorzitter van de Italiaanse Bisschoppenconferentie, drukte bij het overlijden een gevoel van dankbaarheid uit. "We zijn dankbaar voor zijn getuigenis - hij bereidde zich voor op de viering van de 77e verjaardag van de priesterwijding en de 60e van het episcopaat - en voor zijn toewijding aan het concilie leefde hij in vrijheid en liefde voor de Kerk", zei de kardinaal.

"Glimlach, vriendelijkheid, standvastigheid, ironie, het vermogen om geschiedenis te lezen en de boodschap van vrede uit te dragen, waren zijn essentiële eigenschappen.”

Het Pact van de Catacomben

Geboren in Treviso op 26 november 1923, drieëntwintig jaar later tot priester gewijd, studeerde Bettazzi af in theologie aan de Pauselijke Gregoriaanse Universiteit en vervolgens in Filosofie aan de Alma Mater Universiteit van Bologna. In het aartsbisdom Bologna was hij hulpbisschop van kardinaal Giacomo Lercaro en aan zijn zijde nam hij deel aan het Tweede Vaticaans Concilie, meer bepaald aan de laatste zittingen van de assemblee in 1963.

Op 16 november 1965, enkele dagen voor het einde van het concilie, ging hij met een veertigtal bisschoppen naar de catacomben van Domitilla in Rome om een ​​eucharistieviering te vieren. Uiteindelijk ondertekenden alle bisschoppen het beroemde pact waarmee ze hun “broeders in het episcopaat” aanspoorden om een ​​“leven van armoede” voort te zetten, een “dienende en arme” Kerk, zoals voorgesteld door paus Johannes XXIII.

“Het was een incidentele bijeenkomst, gepromoot door het Belgisch College. We waren met 42 van ons in de catacomben, ik was de enige Italiaan, maar toen beloofden we anderen te laten tekenen.”

De paus kreeg uiteindelijk 500 handtekeningen van bisschoppen. Zij engageerden zich ertoe om dicht bij de armen en handarbeiders te zijn, bij degenen die lijden en in moeilijkheden verkeren, “tegen de neiging die we hebben om dicht bij de rijken en machtigen te zijn, die dan borg voor ons staan."

Lees ook: Catacombenpact uit 1965 herleeft. Wat stond erin?

Pax Christi, Sarajevo en Oekraïne

Van 1966 tot 1999 leidde Bettazzi vervolgens het bisdom Ivrea. In 1968 werd hij benoemd tot nationaal, en in 1978 tot internationaal voorzitter van Pax Christi. Bettazzi werd een profeet en woordvoerder van de vrede met de krachtige uitnodiging om fiscaal bezwaar te maken tegen militaire uitgaven, met steun voor ‘Education for Peace’ waarvoor hij in 1985 de Internationale Prijs van UNESCO ontving, en door aan te leunen bij pacifistische bewegingen. Tijdens de mars in Sarajevo in 1992, midden in de burgeroorlog in Bosnië en Herzegovina, hield hij een toespraak met de boodschap dat er Iemand is die aan ons denkt en dat we onze verantwoordelijkheid moeten nemen.

“Geweldloosheid is in ieder geval de enige weg naar vrede.”

Bettazzi benoemde tijdens een demonstratie afgelopen mei in Ivrea de drie te volgen wegen voor vrede in het geteisterde Oekraïne: een geweldloze mentaliteit creëren, de instrumenten van diplomatie implementeren, en interpositiekrachten ("vrijwilligers die in het midden gaan") ontwikkelen.

Dialoog met iedereen

Bettazzi was ook een fervent voorstander van dialoog: met gelovigen, niet-gelovigen, andere religieuze gemeenschappen. Zo, zei hij, konden de waarden van het Tweede Vaticaans Concilie worden gezien, dat geen ‘revolutie’ was (omdat dit zou betekenen dat alles verandert), maar een ‘sterke evolutie’. In juli 1976 schreef hij een ​​open brief aan Enrico Berlinguer, de toenmalige secretaris van de Italiaanse Communistische Partij. In oktober 1977 antwoordde Berlinguer om de bisschop te bedanken voor het aan de orde stellen van problemen "waarvan de positieve oplossing erg belangrijk is voor de toekomst van de samenleving en van Italië, voor een vreedzaam samenleven tussen al onze medeburgers, ongelovigen en gelovigen".

In 1978 bood Bettazzi zich samen met twee andere bisschoppen, Clemente Riva en Alberto Ablondi, als gijzelaar aan in ruil voor de vrijheid van de door de Rode Brigades ontvoerde president van de christen-democraten, Aldo Moro. De onderhandeling kreeg echter geen vervolg, ook omdat de Curie dat verhinderde.

Monseigneur Bettazzi met paus Franciscus

In 2018 schudde de bisschop de hand van de Argentijnse paus wiens leergezag in zijn ogen de lijn van Vaticanum II voortzet. Bovenal waardeerde Bettazzi de synodaliteit als een voortzetting van die ‘verbreding van de collegialiteit’ waarop de vaders van Vaticanum II hoopten, die geen devaluatie is van de hiërarchie maar een herwaardering van het "volk van God" en van de "verantwoordelijkheid van elke gedoopte" in het leven van de Kerk.

De begrafenis van monseigneur Luigi Bettazzi vindt op 18 juli plaats in de kathedraal van Ivrea. Na de begrafenis wordt het lichaam begraven in de kathedraal. De stad riep dinsdag al een periode van nationale rouw uit.

(Bron: Vatican News)