Onzachte waarden [column]

Als christen hebben we het vaak over de zachte waarden. We plaatsen ze tegenover de harde wereld van nietsontziend winstbejag en ongebreidelde concurrentiedrift, van harde omgangsvormen en gewetenloze uitbuiting.

Over welke waarden hebben we het dan precies? Over vriendelijkheid en aandacht, barmhartigheid en vergeving, mildheid en geduld, verantwoordelijkheid en duurzaamheid, liefde en vertrouwen. 

Zonder meer een rijtje waarin het aangenaam vertoeven is.

Waarom noemen we deze waarden zacht? Dat is een eigenschap die we prettig vinden voor badhanddoeken en dekentjes, maar verder? Het doet al gauw te veel denken aan softies en slappelingen, aan niet bestand zijn tegen de wisselvalligheden van het leven, aan alles maar over je kant laten gaan. Dat is een imago waarmee je niet echt kunt scoren in onze tijd.

Ben je automatisch een slappeling als je voor zachte waarden kiest? Helemaal niet. Iedereen die het al eens geprobeerd heeft, kan het beamen.

Het is veel gemakkelijker om je geduld te verliezen dan het te bewaren.

Iemand veroordelen en afschrijven kost veel minder moeite dan iemand vergeven en een tweede kans geven.

Scherpe kritiek ligt meer vooraan in onze mond dan een milde uitspraak.

Onnadenkend consumeren is hoe dan ook eenvoudiger dan proberen verantwoord en duurzaam te leven. Enzovoort.

De zachte waarden wonen in onze ziel, maar het kost een beetje moeite om ze naar boven te halen. Daarom helpt het om je te omringen met mensen die dat ook proberen. In onze geloofsgemeenschap bijvoorbeeld, in een warme buurt of werkomgeving, in een groep gelijkgestemde vrienden. 

Dan kunnen we om de beurt in elkaar het beste oproepen.

Want zachte waarden zijn taai en onuitroeibaar. Ze hebben een uitgebreid ondergronds wortelstelsel in onze gelovige traditie en nog een heleboel andere tradities. Ze kunnen dus overal opduiken en dan zijn ze niet tegen te houden.

Dat is de harde kracht van zachte waarden.