Waarom de Joodse gemeenschap pas vandaag Pasen viert

Waarom verschilt het christelijke Pasen en het Joodse Pesach dit jaar dik drie weken? Alles heeft te maken met de maankalender.

Pesach herdenkt de slavernij van de Israëlieten in Egypte en hun reis naar vrijheid. Het feest duurt zeven tot acht dagen, omdat de Egyptenaren de Joden achtervolgden tot de splitsing van de Rode Zee, zeven dagen nadat de Joden Egypte hadden verlaten. Jezus werd volgens het Marcusevangelie op het derde uur na zonsopgang op Pesach (ongeveer negen uur 's morgens) gekruisigd (Marcus 14:12, 15:25). Volgens de evangelist Johannes gebeurde dit echter na het middaguur van de voorbereidingsdag van Pesach (een dag eerder dus).

Volgens de Hebreeuwse kalender start Pesach op de 15e dag van de maand Nisan. Dat is de eerste nacht van een volle maan tijdens de eerste maand van de Hebreeuwse kalender. Het vindt plaats na de lente-equinox.

De Hebreeuwse kalender is gebaseerd op een maancyclus.

De sedermaaltijden worden gehouden op de eerste twee avonden van Pesach, dus dit jaar vallen ze op maandag 22 april en dinsdag 23 april. De sedermaaltijd bestaat uit zes speciale gerechtjes die in familiekring gegeten worden:

• een bitter kruid
• zout water
• een ei
• een geroosterd lamsbeen
• een zoet fruitmengsel (charoseth) en
• verse lentegroente.

Dat moet in een bepaalde volgorde gebeuren — seder betekent dan ook ‘orde’.

De oorsprong van de gerechten herinnert de Joden aan de uittocht in Egypte. De week vooraf aan Pesach wordt gebruikt voor een grote schoonmaak in huis om zo elk spoortje te wissen. Tijdens de Pesachweek mag er daarom ook geen gist meer gegeten worden. Pesach eindigt doorgaans zeven tot acht dagen later. Dit jaar duurt Pesach acht dagen en eindigt op 30 april 2024.

Het christelijke paasfeest wordt in principe gevierd op de eerste zondag na de eerste volle maan in de lente. Ook daarbij speelt de maankalender dus een rol. Meestal overlappen beide feesten, maar de meer dan drie weken dit jaar is toch wel een groot verschil.