‘Aanvankelijk sprak men ons als pater aan’

Gregoriaans Abdijkoor Grimbergen bestaat vijftig jaar en viert dat met een festival op miniformaat

De grote deurbel weergalmt achter de poort van de norbertijnenabdij in Grimbergen. Pater Gereon van Boesschoten, dirigent van het Gregoriaans Abdijkoor Grimbergen, opent de deur en steekt prompt van wal: „Het abdijkoor begon bescheiden met een wekelijks oefening in de spreekkamer van de abdij en vervolgens in de sacristie. De zangboeken van de norbertijnen bleken echter te zwaar om te dragen, dus maakte ik massa’s fotokopieën.”
Het gregoriaanse abdijkoor werd opgericht op Laetarezondag, of halfvasten, in 1968, precies vijftig jaar geleden dus. „In de beginjaren hadden we geen studenten en stond ik alleen vooraan”, zegt pater Gereon. „Toen spraken jonge mannen uit het dorp me aan om te mogen meezingen.” Bij hen Joris Verdickt en Jan Vermeir. „Ik leerde vanaf mijn twaalfde gregoriaans in het kleinseminarie in Mechelen”, zegt Joris Verdickt. Jan Vermeir was amper vijf toen zijn vader hem meenam naar het oksaal. „Later leerde ik gregoriaans in het college en in het legerkoor”, zegt hij. Het koor kon lange tijd teren op studenten, jonge novicen die in hun vorming ook gregoriaans leerden zingen. „Helaas hebben we geen roepingen meer”, zegt Gereon van Boesschoten.
De mannen, die zich toeleggen op de gregoriaanse gezangen van de norbertijnenorde, zijn trots op hun verdiensten. Jan Vermeir toont een lijst van radio- en televisiemissen, jubilea, huwelijken, uitvaarten en audities. Het koor luisterde ook de uitvaartplechtigheden van koning Boudewijn en koningin Fabiola op. Nog steeds is Radio 1 jaarlijks vijf keer te gast in de abdijkerk, tv-zender één tweemaal. Het drietal droomt hardop over hun buitenlandse reizen. Assisi, Rome, „Compostella, Kraków, waardevolle herinneringen”, klinkt het.
Het jongste koorlid is 52, het oudste 87. Vele leden komen van buiten de gemeente. Behalve pater Gereon, die het koor van bij het begin leidt, zijn het allemaal leken. „Dat is uitzonderlijk voor een abdijkoor”, weet de inmiddels tachtigjarige dirigent. „Ook andere norbertijnenabdijen zingen gregoriaans, maar dan met eigen volk. Onze paters celebreren op zondag allen ergens een eucharistieviering, waardoor zingen in de abdijkerk niet aan de orde is.”
In samenwerking met het Davidsfonds bracht het Grimbergse abdijkoor een reeks langspeelplaten en cd’s uit. Een nieuwe uitgave zien ze niet meteen realiseerbaar. „Onze stemmen worden er niet jonger op. Gregoriaans zing je eenstemmig, dus moet je ook de hoge tonen aankunnen”, zegt Jan Vermeir. „We voelen ons bevoorrecht met Kamiel D’Hooghe die, weliswaar 88 inmiddels, nog steeds onze vaste organist is”, zegt Van Boesschoten. Wie hem zal opvolgen, is ook voor pater Gereon een raadsel. „De meeste jonge organisten kunnen geen gregoriaans lezen”, zucht Jan Vermeir. „Toch hopen we nog lang te kunnen blijven zingen”, zegt kompaan Joris Verdickt. „We vormen immers een hechte groep.” „En ook hun vrouwen horen erbij”, lacht pater Gereon. „Geven we ergens een opvoering, dan maken we er steevast een uitstap van en zijn ook de echtgenotes present.” Ook het abdijleven is de koorleden niet onbemind. „Deze week wijdden we onze nieuwe zangboeken hier in met een borrel. Op zondag schuiven we na de mis aan de abdijtafel aan.” Bij elk optreden dragen de koorleden een witte pij. „In de beginperiode werden we wel vaker met ‘pater’ aangesproken”, lacht Jan Vermeir.
Straks, op 5 mei, organiseert het abdijkoor ter gelegenheid van het jubileum een bescheiden Grimbergse editie van het Internationale Gregoriaanse Festival in Watou. Een vijftal internationale koren zakt die dag af naar de Brabantse abdijkerk. „Eigenlijk stonden wij aan de basis van dat festival, de organisator genoot hier zijn vorming”, zegt Jan Vermeir. „We namen enkele jaren deel aan het festival in Watou,” vult Gereon van Boesschoten aan, „maar de koren die er nu optreden zijn professioneel, terwijl wij onszelf beschouwen als een gewoon abdijkoor.”

Tickets voor de Grimbergse editie van het Internationaal Gregoriaans Festival op 5 mei via 02 263 03 43 of op www.ccstrombeek.be.