Hulp op de weg naar verzoening

Hogeschool VIVES biedt nieuwe opleiding bemiddeling bij het levenseinde aan

Geschillen over erfeniskwesties, meningsverschillen over medische beslissingen zoals euthanasie, verdriet om pijnlijke breuken in families. Ze komen vaak voor wanneer het levenseinde nadert. Ze zijn een bron van pijn en onrust voor alle partijen en ze verhinderen een vredig heengaan van wie sterft. De nood aan mensen die bij het levenseinde verzoenend optreden dringt zich op en om daaraan tegemoet te komen, biedt hogeschool VIVES nu de specialisatie bemiddeling bij het levenseinde aan.
Sinds vier jaar kunnen toekomstige bemiddelaars aan VIVES de specialisatie familiale bemiddeling en bemiddeling in sociale zaken volgen. Dit jaar komt daar bemiddeling bij het levenseinde bij. Het idee kwam van Conn-Finity, een vereniging die verbinding in de laatste levensfase nastreeft. Claude Vandevoorde, lector postgraduaat bemiddeling aan VIVES, KU Leuven en Mediation Instituut Vlaanderen, richtte de vzw op, samen met Marc Delaere en Inge De Boeck.
Marc Delaere verloor zijn vrouw in 2012 na een slepende ziekte. Tijdens de weken die hij doorbracht in de palliatieve zorgafdeling ervoer hij aan den lijve het belang van therapie. „Die droeg ertoe bij dat mijn vrouw op een serene manier kon sterven en dat mijn kinderen en ikzelf ons leven snel konden hervatten”, zegt hij. „Tegelijk besefte ik dat niet iedereen het geluk heeft om op een vredige manier te kunnen sterven.” Claude Vandevoorde ontdekte het belang van conflictbemiddeling in de laatste levensfase op de dienst patiëntenbegeleiding in het AZ Groeninge. „Ik voelde vaak de last die mensen meedroegen”, zegt hij. „Ze willen hun geschillen nog bijleggen, maar vinden de weg niet naar verzoening.” Inge De Boeck, de derde grondlegger van de vzw, had ervaring met bemiddeling in familiale context.
Hun gezamenlijke denkwerk kreeg in 2016 vorm in de organisatie ConnFinity, een samentrekking van het Engelse conflict (conflict) en finity (eindigheid) en van connection (verbinding) en infinity (eeuwigheid). „We willen conflicten bij het levenseinde bespreekbaar maken. Onze erkende bemiddelaars helpen mensen zich opnieuw te verbinden met elkaar”, legt Vandevoorde uit. „De eenvoud, openheid en oprechtheid van mensen bij het levenseinde maakt dat ze kunnen connecteren”, weet Delaere.
Waarin verschilt de opdracht van een bemiddelaar van die van een psycholoog of een andere zorgverlener? „Hulpverleners werken individueel, met de persoon of de familie. Met een volledig familiesysteem wordt echter weinig verbindend gewerkt. Er leeft schroom om conflicten bespreekbaar te maken. Wij willen hulpverleners die houding en vaardigheden bijbrengen”, zegt Claude Vandevoorde. Marc Delaere vult aan: „Een bemiddelaar wil meerdere partijen samenbrengen en hen helpen tot een consensus te komen, volgens het principe van meerzijdige partijdigheid.”
De opleiding aan VIVES zal in het voorjaar starten. „We merken dat er veel belangstelling leeft, maar er is ook wel onzekerheid”, zegt Claude Vandevoorde. Dat schrijft hij toe aan het feit dat bemiddeling een betrekkelijk nieuw concept is. „Pas de jongste jaren, mede dankzij minister van Justitie Koen Geens, vindt bemiddeling steeds sterker ingang.”