Leo IX, de eerste paus die onze gewesten bezocht

Velen denken dat Johannes-Paulus II de eerste paus was die onze gewesten bezocht, maar dat is niet juist. Op zijn vele reizen door Europa deed paus Leo IX (1049-1054) ook het Zuid-Limburgse plaatsje Voerendaal aan. Vandaag is dat Nederlands-Limburg, maar in de middeleeuwen behoorde dat tot de Landen van Overmaas, die door de hertogen van Brabant werden geregeerd. Daar consacreerde hij op 10 augustus 1049 de Sint-Laurentiuskerk.  

Leo, die bekend stond om zijn vroomheid, geldt als een van de grote hervormingspausen. Hij was vastberaden om de politieke en morele waardigheid van het pausambt te herstellen na moeilijke jaren.

Hij werd in 1002 geboren als Bruno van Dagsburg in Egisheim (Elzas) en was verwant aan de Duitse keizer. Op zijn 24ste werd hij bisschop van Toul (Lotharingen), waar hij al kanunnik was. Twintig jaar lang leidde hij het bisdom Toul. Als bisschop pelgrimeerde hij een aantal malen naar Rome, waar hij grote indruk maakte. Keizer Hendrik III droeg hem voor als kandidaat-paus. Hij aanvaarde pas nadat zowel de Romeinse geestelijkheid als de burgerij zich achter zijn benoeming hadden geschaard. Alhoewel hij als heilig wordt vereerd, leidde hij een leger van Zwaben tegen de Normandiërs. Na de slag bij Civitate werd hij door de Normandiërs gevangen genomen en bleef in totaal negen maanden in gevangenschap. Hij was niet de enige paus die dit overkwam.

Organiseerde overal in Europa synodes

Met hulp van de monnik Hildebrand, de latere paus Gregorius VII, organiseerde hij in geheel West-Europa synodes om de kerk te hervormen. Zijn vele reizen leverde hem de titel Peregrinus Apostolicus ('apostolische pelgrim') op, of nog beter de Pelgrimpaus. Krachtig trad hij op tegen simonie (de verkoop van kerkelijke ambten), celibaatschending en lekeninvestituur (leken die bisschoppen benoemden). Het kardinalencollege werd door hem gezuiverd van corrupte figuren.

Op een van de reizen bezocht hij de stad Aken en volgens de bewaarde bronnen dus ook Voerendaal. Of hij ook het nabijgelegen Luik, toen een belangrijk kerkelijk centrum, aandeed, weten we niet.