‘Vrolijk’ kerstfeest als je om iemand rouwt: hoe doe je dat? Manu Keirse geeft raad

Eindejaarsfeesten zijn vaak treurdagen voor mensen die iemand missen, dagen van intens gemis en groot verdriet. Versierde etalages, kerstbomen, feestverlichting en de stemmige sfeer roepen pijn op. Je kan ongeveer alle mogelijke gevoelens ervaren behalve ‘vrolijk’ kerstfeest en ‘gelukkig’ Nieuwjaar. 

Je voelt je eenzaam te midden van al die ‘vrolijke’ mensen. Je past niet meer in die wereld. De afleiding van werk, school en buitenhuisactiviteiten valt weg. De familie staat centraal. Het zijn dagen waarop verbondenheid voelbaar is. Als je iemand hebt verloren, wordt het gemis nog sterker geaccentueerd. 

Je kan de pijn niet vermijden, maar je kan wel iets doen om de feestdagen beter door te komen.

1. Bespreek vooraf met je gezinsleden en/of kinderen wat jullie het meest gepast lijkt. Dat geeft je controle, waardoor emoties je niet onverwacht overvallen. Wens je te praten over een overledene? 
2. Probeer uit te maken wat je aankan en wat niet. Wie zal voor het eten zorgen? Vier je thuis, of in het huis van de kinderen? 
3. Dingen anders doen dan gewoonlijk, bijvoorbeeld de geschenken openen op de vooravond van Kerstmis in plaats van op de dag zelf, kan soms minder pijnlijk zijn. 
4. Concentreer je voor de inkopen op enkele winkels of vraag het aan iemand. Maak een lijstje op, want verdriet maakt onthouden moeilijk. 
5. Vraag hulp bij het versieren van de kerstboom, zo ben je niet alleen met je verdriet. 
6. Reserveer tijd voor jezelf. Feestdagen zijn vermoeiend voor iedereen met verdriet. 
7. Overdadig eten, te veel alcohol en laat opblijven is vermoeiend voor iedereen, maar als je in rouw bent, kan het uitputtend zijn en verdriet versterken. 
8. Iets symbolisch doen, kan helpen: een kaars branden, herinneringen delen. 
9. Vraag dat ieder een herinnering schrijft om in de kerstboom te hangen. Je kan ze samen lezen. 
10. Geef ook kinderen de kans om hun verdriet te uiten. Leer hen dat verdriet te maken heeft met liefde. Door samen te plannen, voel je doorheen de pijn ook de liefde en de verbondenheid, die aan de basis ligt van het verdriet.  

Manu Keirse is emeritus hoogleraar geneeskunde.