Kerken in Duitsland unaniem over extreemrechts AfD: ‘Een no-go voor christenen’

Over geen enkele andere politieke kwestie zijn de katholieke en de evangelische kerkleiding het zo eens als over de veroordeling van het extremistische nationalisme van het AfD. Een jaar lang trekken ze al aan hetzelfde zeel en waarschuwen ze gelovigen voor het misleidend karakter van de partij.

Toen de christendemocraten CDU/CSU eind januari de steun van de AfD leken te gebruiken om strengere asielregels door de Bondsdag te krijgen, ontstond consternatie. Ook in Duitsland bestaat een soort cordon sanitaire zoals tegen het Vlaams Belang bij ons, en dat leek geschonden. Prompt stuurde een dienst van de Duitse bisschoppenconferentie en van de evangelische kerk een brandbrief naar de parlementsleden: ‘Wij vrezen dat de Duitse democratie enorme schade zal lijden als de politieke belofte [van de zogeheten Firewall] wordt opgegeven.’

Intussen heeft de CDU/CSU-unie op een verkiezingsmeeting aan het publiek gegarandeerd de Firewall in acht te blijven nemen en geen samenwerking, laat staan coalitie, met de AfD te overwegen. 

Stemadvies tegen AfD

De AfD is de enige partij waartegen de kerken officieel stemadvies uitbrengen. Ze is een no-go voor christenen. Dat liet de Duitse Bisschoppenconferentie een jaar geleden al weten in een verklaring (Duits, pdf). Christenen kunnen niet actief zijn in extreemrechtse partijen, klonk het overduidelijk.

Kort daarna volgde de Protestantse Kerk in Duitsland (EKD). Uit angst dat de ‘fundamentele waarden van ons samenleven’ in twijfel zouden worden getrokken, waarschuwde ze tegen het stemmen op extreemrechtse partijen, met name het AfD, omdat deze ‘minderheden uitsluiten en de democratie in gevaar brengen’.

AfD-activisten uit kerken gezet

Vervolgens stelden de kerken richtlijnen op om werknemers en vrijwilligers uit te sluiten die functies bekleedden binnen de AfD of die zichtbaar sympathiseerden met extremistische standpunten. Betrokkenheid bij de AfD wordt beschouwd als een kerkvijandige activiteit, die in de zwaarste gevallen kan leiden tot ontslag of uitsluiting uit een erefunctie.

Iedereen die het programma van de AfD bekijkt, ‘komt tot de conclusie dat het in strijd is met fundamentele christelijke principes van menselijke waardigheid, naastenliefde en christelijke solidariteit’, zei Georg Bätzing, voorzitter van de Duitse Bisschoppenconferentie. Over de grote betogingen tegen extreemrechts zei hij toen ook: ‘Iedereen die zich verzet tegen de machinaties van extreemrechtse extremisten vanuit een democratische, liberale en humane geest, verdient onze steun en respect. Het is goed dat veel christenen zich zo inzetten voor deelname aan de verkiezingen en opkomen voor menselijke waardigheid, mensenrechten en democratie.’

Dat betekent natuurlijk niet dat bepaalde economische en sociale problemen gebagatelliseerd of genegeerd moeten worden, zo staat in de verklaring. ‘Maar alle voorgestelde oplossingen moeten in lijn zijn met de menselijke waardigheid, die gevormd wordt door het christendom en de fundamenten van onze staat en maatschappij in Duitsland definieert.

Luisteren de gelovigen?

Uit statistieken blijkt dat christenen iets minder vaak op de AfD stemmen dan het landelijk gemiddelde. Maar recente regionale verkiezingen lieten zien dat, ondanks waarschuwingen van de kerken, één op de vijf katholieken (20%) en bijna één op de vier protestanten (23%) in Saksen op de AfD stemde. In Thüringen bereikte de partij 32% onder katholieken en 29% onder protestanten.

Schijnbaar verdedigers van het geloof

Ook de katholieke theologe Marianne Heimbach-Steins van de Universiteit van Münster waarschuwt er regelmatig voor dat de standpunten van de AfD niet verenigbaar mogen zijn met de kerkelijke leer, ook al verdedigt de partij op het eerste zicht enkele ethische standpunten die dicht bij de kerk liggen.

De partij verdedigt een traditioneel beeld van het gezin en wil vrouwen aanmoedigen om prioriteit te geven aan de opvoeding van hun kinderen in plaats van aan hun professionele activiteit, klinkt het. Maar als we beter kijken, zien we dat ze iets heel anders bedoelt dan de Katholieke Kerk. Voor het AfD gaat het om het behoud van het ‘Duitse volk’ in de quasi-nazi-zin van het woord.

Bron: Katholisch.de