Aantal volwassen dopelingen in België bereikt record: helft meer dan vorig jaar

Het aantal volwassen kandidaat-dopelingen in de katholieke Kerk in België blijft opvallend toenemen. Dit jaar zijn het er 536.
16/04/2025 - 14:45

Het aantal volwassen kandidaat-dopelingen in de katholieke Kerk in België blijft opvallend toenemen. 536 zijn het er dit jaar. Dat is de helft meer dan vorig jaar (362) en drie keer zoveel dan tien jaar geleden (180).

Per bisdom is het aantal onevenredig verdeeld: Antwerpen (60), Brugge (14), Gent (16), Hasselt (18), Mechelen-Brussel (173, waarvan 24 in Vlaams-Brabant-Mechelen), Doornik (136), Luik (71), Namen (48).

De evolutie van het aantal loopt gelijk aan deze in Frankrijk, waar met Pasen ook een record aantal (10.384) volwassenen het doopsel ontvangen.

Traditioneel gebeurt de doop van catechumenen, zoals volwassen kandidaat-dopelingen officieel heten, tijdens de paaswake, op de vooravond van Pasen. De paaswake heeft dit jaar plaats op zaterdagavond en -nacht 19 april. Voor de catechumeen of doopleerling betekent het ontvangen van de initiatiesacramenten van doopsel, vormsel en de eucharistie het startpunt van het leven als christen, na een traject van ongeveer een jaar. Dat pad omvat een tijd van begeleiding en inleiding in het geloof en het leven van de geloofsgemeenschap, met enkele belangrijke liturgische scharniermomenten, zoals de opname in het catechumenaat in de plaatselijke geloofsgemeenschap en de bevestiging door de bisschop.


Nieuwe interesse in spiritualiteit en zingeving

Bart Willemen, nationaal verantwoordelijke voor catechese, duidde in het tijdschrift Communio onlangs het fenomeen: ‘Het catechumenaat heeft in Vlaanderen de afgelopen jaren een opmerkelijke evolutie doorgemaakt.  Deze stijging kan worden toegeschreven aan vele factoren, waaronder een nieuwe interesse in spiritualiteit en zingeving, maar ook de inspanningen van de Kerk, ook in Vlaanderen, om het catechumenaat toegankelijker en relevanter te maken voor hedendaagse zoekers. Dit in combinatie met initiatieven en vormingen om ook pastores en vrijwilligers in de Kerk meer bekend te maken hiermee. Niet iedereen binnen en buiten de Kerk is immers goed op de hoogte van het feit dat het wel degelijk kan om als volwassene de initiatiesacramenten aan te vragen. Maatschappelijke gebeurtenissen zoals de recente mediaberichten over seksueel misbruik binnen de Kerk in België hebben zeker invloed op pastorale initiatieven, maar heeft geen impact  op het aantal catechumenen.’

De catechumenen in de Vlaamse bisdommen vormen een diverse groep, zowel qua leeftijd als achtergrond.

Willemen stelt vast dat er wel regionale verschillen zijn in het aantal catechumenen. Sommige bisdommen rapporteren een sterkere groei dan andere, wat kan worden beïnvloed door de aanwezigheid of afwezigheid van grotere steden, waarin vaak een grote culturele en religieuze diversiteit beweegt. Ook diverse soorten lokale pastorale initiatieven en de mate van secularisatie zijn in dit opzicht van tel. 

De catechumenen in de Vlaamse bisdommen vormen een diverse groep, zowel qua leeftijd als achtergrond. Hoewel er geen gedetailleerde demografische gegevens beschikbaar zijn in de jaarrapporten, blijkt uit getuigenissen in diverse media en uit interdiocesane overlegmomenten dat zowel jongvolwassenen als oudere volwassenen de weg naar het catechumenaat vinden. Ook de reden waarom mensen een aanvraag doen, verschilt sterk.

Willemen: ‘Een grote groep heeft aanvankelijk een eerder administratieve vraag, zoals peter of meter willen zijn bij een doopsel of getuige willen zijn bij een kerkelijk huwelijk, of een mandaat van de bisschop willen als godsdienstleerkracht. Bijna altijd zien we in de loop van dat traject een verdieping en ‘gelovige’ evolutie van dit verlangen. Slechts in een minderheid van de gevallen betreft het een bekering vanuit een andere godsdienst. Al deze diversiteit bewijst de grote en universele aantrekkingskracht van het christelijke geloof.‘ (EDS)