Verslag Eurocat maart 2023 in Keulen

Reeds meer dan 50 jaar ontmoeten verantwoordelijken voor catechumenaat uit bijna alle Europese landen elkaar voor uitwisseling binnen de organisatie EuroCat. De invoering van de nieuwe Orde van dienst voor het catechumenaat 50 jaar geleden bood heel wat stof om samen over na te denken. Voor sommige landen als Frankrijk was catechumenaat in die tijd al sterk aanwezig. In ons land stond het nog in kleine kinderschoenen. Hoe ga je om met de vraag van een volwassene die vraagt om het doopsel? Hoe kunnen we met hen op weg gaan op een wijze die voor hen en voor ons als Kerk vruchtbaar is. Hoe laten we hen echt proeven van het leven als christen? Hoe begeleid je bekering?

EuroCat organiseert regelmatig een driedaagse waarbij verschillende aanwezige landen de situatie van het catechumenaat in hun land voorstellen. Is er beweging? Is er groei? Waar lopen we tegenaan? Waar dromen we van? Is dit bereikbaar? Daarnaast zijn er boeiende gesprekken over actuele onderwerpen in de Kerk. 

Van 19 tot 21 maart ging in Keulen weer een samenkomst van EuroCat door. Vanuit ons land waren Christine Merckaert, uit bisdom Doornik, Ria Thaens, uit bisdom Hasselt en Bart Willemen, de secretaris van de ICC, aanwezig. Er werd stevig gedebatteerd over het belang van deze samenkomsten voor het catechumenaat in onze landen, maar ook over het belang van catechumenaat voor catechese en de toekomst van de Kerk. 

Catechumenaat is een combinatie van catechese en liturgie. In sommige landen bestaat de tendens om catechumenaat te laten opgaan in catechese. De meerderheid van de deelnemers was daar zeker geen voorstander van. Catechumenaat biedt eigen troeven voor de toekomst van de Kerk en mag niet enkel herleid worden tot catechese. Anderzijds heeft catechese wel veel te leren van de werkwijze van het catechumenaat. De ontmoetingen met EuroCat werden dus wel degelijk als zinvol ervaren. We hebben immers nood aan uitwisseling op vlak van catechumenaat. Het is zinvol om van elkaars ervaringen te leren. Overal krijgt men vraag van vluchtelingen uit landen als Iran, Irak, Afghanistan. Hoe kunnen we met hen op weg gaan? De grote verschillen in taal en cultuur vormen een hele uitdaging. 

We krijgen ook steeds meer vragen van jonge mensen die als kind niet gedoopt werden. Hun ouders wilden hen deze keuze niet opleggen. Is dit ook geen vorm van keuze opleggen? Wat kregen ze wel aangeboden? Op jongvolwassen leeftijd gaan ze nu op zoek. Waarom? Wat zoeken jongen mensen vandaag? Vooral na de coronacrisis merkt men overal een verschil. Er groeit bij jonge mensen een bewustzijn dat de wereld veel belooft, maar dat geld, carrière en goederen niet volstaan voor het geluk van een mens. Wat hebben wij als Kerk te bieden? Wat verwachten ze van ons? Op weg gaan naar het doopsel is geen probleem, maar daarna? Waar vinden we gemeenschappen waar deze mensen terecht kunnen en voedsel blijven vinden voor hun verlangen? Waar vinden we de nodige begeleiders? Wat verwachten we van hen? We zijn niet op zoek naar leraars die lessen willen geven, maar naar mensen die leven vanuit de kracht van hun geloof en daarvan willen getuigen. Mensen die kunnen luisteren en op weg gaan met nieuwkomers. We zien ook dat de Heilige Geest werkt in de wereld. Los van de keuze die ouders ooit voor hun kind maakten, los van afkomst of cultuur ontmoeten we in het catechumenaat jonge mensen met een eigen verhaal, een sterk bekeringsmoment dat hun leven voor goed veranderde.

In de uitwisselingen in Keulen konden ook actuele onderwerpen niet ontbreken, het synodaal proces dat wereldwijd op gang komt, de invulling van nieuwe ambten en bedieningen als acoliet, lector en catechist? Wat betekenen ze voor het catechumenaat? Een boeiend gesprek dat niet af was, maar wel stof gaf om verder na te denken en in eigen land mee aan de slag te gaan.

Kortom, EuroCat is voor alle deelnemers een boeiende ervaring, een beetje Pinksteren ook. We zijn er samen met mensen uit alle hoeken van Europa. De voertaal was Engels en Duits dit keer. Niet evident voor Franstaligen of Spanjaarden en Italianen, maar we verstaan elkaar. Waar nodig helpt de een de ander en zo bouwen we samen aan bruggen voor de samenleving en de Kerk.

Verslag: Ria Thaens, bisschoppelijk gedelegeerde voor catechese in bisdom Hasselt