Op bezoek in Chiclayo, de stad in Peru waar paus Leo XIV acht jaar actief was

Hoe zou het zijn in Chiclayo?  Deze stad werd op 8 mei plotsklaps wereldberoemd toen de nieuwe paus Leo XIV in zijn allereerste speech een speciale groet in het Spaans bracht aan zijn ‘geliefde bisdom Chiclayo in Perú’. De exotisch klinkende naam riep bij de meeste niet-Peruanen wellicht het beeld op van een klein en idyllisch plaatsje. In werkelijkheid is Chiclayo, met 600.000 inwoners, de vierde grootste stad van het land.

Dat slechts weinigen er ooit van gehoord hadden, komt wellicht ook omdat de stad, in het noordwesten van Perú, ver buiten de gebaande toeristische paden ligt. Wij waren aanvankelijk ook niet van plan om er halt te houden, onderweg van Trujillo naar Guayaquil.  De reisgidsen maken pijnlijk duidelijk dat Chiclayo niet bepaald ‘vaut le détour’ is.  Maar dat was vóór de nieuwe paus.  Zou er daar intussen sprake zijn van enig paustoerisme?  Dat wilden we wel eens weten.

Bij het binnenrijden begrijpen we meteen waarom de toeristen Chiclayo mijden. Dit is geen mooie  plek. Stoffige en niet-geasfalteerde wegen in de buitenwijken, een vreselijke drukte door auto’s en mototaxi’s die constant toeteren en een walm van uitlaatgassen achterlaten.  Overal vuilnis en plastieken zakken die rondslingeren. Een wirwar van lelijke onafgewerkte gebouwen in baksteen en beton.  En de weinige wel afgewerkte gebouwen, die zijn lelijk in het kwadraat: kitscherig, in pastelkleuren geschilderd, met felblauw spiegelglas. Dat is de typische ‘cholet’-architectuur van de indigeense cholo-bevolking in de hele westelijke Andes, van Bolivia tot Ecuador.

Het moet even goed pijn gedaan hebben aan de ogen van Robert Prevost toen hij hier arriveerde in 2014.  Er zijn duidelijk appetijtelijkere plaatsen om bisschop te zijn. Het pleit voor hem dat hij bereid was om het comfortabele Chicago in te ruilen voor het triestig ogende Chiclayo en hier het woord van God te komen prediken.

Het eerste spoor dat we van hem aantreffen, is een affiche aan een van de vele casino’s die de stad rijk is: Bienvenido a Chiclayo, la Ciudad del Papa León XIV. Naarmate we het centrum naderen, verschijnen er meer van die affiches aan de winkelramen. Wat verder botsen we op een groepje religieuze jongeren. Een van hen staat te prediken in de stijl van de evangelische kerken. Maar het zijn katholieken. Een jongen stopt ons een pamflet toe met een foto van de paus. Hij is een en al enthousiasme als we interesse tonen.  Verschillende van zijn vrienden hebben van de paus het vormsel ontvangen. Het staat nu al vast dat de paus in het najaar van 2026 Perú én Chiclayo zal bezoeken, beweert hij.  

Het gevoel in een bedevaartsoord te zijn beland, wordt nog groter op het marktplein. Hier hangen overal witrode spandoeken met de paus. Op sommige staan in grote letters de woorden die hij op 8 mei uitsprak: A mi querida diócesis de Chiclayo en el Perú ...   Op het balkon van het stadhuis staat de paus afgebeeld zoals hij verscheen op het balkon van de Sint-Pietersbasiliek. Twee restaurants naast de kathedraal proberen klanten te lokken met de mededeling dat dit de vaste stek was van de Paus: el restaurante del Papa.

In de kathedraal is het een drukte van jewelste. Rechts van de ingang ligt een dik boek waarin iedereen een boodschap kwijt kan aan de nieuwe paus. Het boek is al voor driekwart volgeschreven. Ik ga in de rij staan en schrijf er een groet uit Vlaanderen in.  

Souvenirs met afbeeldingen van de nieuwe paus vinden we hier nog niet, behalve een sleutelhanger in het winkeltje van de kathedraal. Ik vermoed dat men die souvenirs binnenkort en masse zal laten aanrukken. Maar het is allemaal heel pril. De inwoners van Chiclayo zijn amper bekomen van de verrassing.  Het is duidelijk nog wat zoeken en tasten hoe men het toeristische potentieel van de ‘stad van de paus’ ten volle kan aanboren.  

Lees ook

‘Leo van Peru’: bekijk de documentaire over paus Leo XIV over zijn tijd in Peru

Lees het volledige nieuwsitem

In het Vaticaan zal men daarvoor alvast een enthousiaste bondgenoot vinden. Zoals onder meer blijkt uit de inmiddels veelbekeken documentaire León de Perú (op het YouTube-kanaal van het Vaticaan) doet Rome er alles aan doet om Leo XIV als een Peruaan in de markt te zetten. 

Uiteraard springt ook de Peruaanse overheid enthousiast mee op die kar. Ongeveer een week voor ons bezoek was de Peruaanse presidente Dina Boluarte naar Chiclayo afgezakt om er de Ruta Turística Camino del Papa León XIV in te huldigen. Dat is een traject langs alle plaatsen in Perú waar Robert Prevost actief was als missionaris.  

Voor Boluarte was de pausverkiezing een strohalm waar ze zich wanhopig aan vast probeerde te klampen om haar populariteit wat op te krikken. Een korte audiëntie bij Leo XIV, vlak vóór zijn inauguratie, werd dik in de verf gezet. Maar het mocht niet baten. Boluarte kan haar presidentieel paleis niet verlaten zonder te worden uitgejouwd. Haar populariteitsscore is gezakt tot 3%.  De in 2021 verkozen Pedro Castillo werd in 2022 afgezet en zit momenteel in de gevangenis, op verdenking van het plegen van een staatsgreep.  In april volgend jaar zijn er nieuwe presidentsverkiezingen, die zich als woelig aankondigen.

Peruaan of niet, Leo XIV zal er zich ongetwijfeld voor hoeden om zijn hand in dit politieke wespennest te steken. Wie weet volgt hij het voorbeeld van zijn voorganger Franciscus. Van de plannen om zijn thuisland Argentinië te bezoeken, is uiteindelijk nooit iets in huis gekomen, voornamelijk omwille van politieke redenen. Laat ons hopen voor de inwoners van Chiclayo dat Leo zich daardoor niet zal laten afschrikken.

Tekst: Bart Maddens