Vaticaanse commissie stemt tegen wijding van vrouwen tot diaken, maar oordeel is niet definitief

Het Vaticaan publiceerde het rapport met de resultaten van het werk van de commissie over de eventuele wijding van vrouwen tot diaken. Het rapport sluit de toelating van vrouwen tot het diaconaat, begrepen als een graad van het wijdingssacrament, uit, maar stelt dat het momenteel niet mogelijk is een definitief oordeel te formuleren, zoals in het geval van de priesterwijding.

Het bovenstaande is de conclusie van de tweede commissie, onder voorzitterschap van kardinaal Giuseppe Petrocchi, emeritus aartsbisschop van L'Aquila (Italië), die op verzoek van paus Franciscus de mogelijkheid had onderzocht. De werkzaamheden werden in februari afgerond. Een zeven pagina's tellend rapport werd door de kardinaal op 18 september aan paus Leo XIV gestuurd en vandaag op verzoek van de paus openbaar gemaakt.

Citaat: ‘De stand van historisch en theologisch onderzoek, evenals de wederzijdse implicaties daarvan, sluiten de mogelijkheid uit om over te gaan tot de toelating van vrouwen tot het diaconaat, begrepen als een graad van het wijdingssacrament. In het licht van de Heilige Schrift, de traditie en het leergezag van de Kerk wordt dit oordeel nadrukkelijk gehandhaafd, hoewel het momenteel geen definitief oordeel mogelijk maakt, zoals het geval is met de priesterwijding.’  

Eerste werksessie

Tijdens haar eerste werksessie (2021) stelde de commissie wel vast dat de Kerk op verschillende momenten, op verschillende plaatsen en in verschillende vormen de titel diaken/diacones met betrekking tot vrouwen erkend heeft, hoewel daaraan geen eenduidige betekenis werd toegekend. In 2021 concludeerde de theologische commissie unaniem dat een systematische studie van het diaconaat, binnen het kader van de theologie van het sacrament van de wijding, vragen oproept over de verenigbaarheid van de diaconale wijding van vrouwen met de katholieke leer over het gewijde ambt. De commissie sprak ook unaniem haar steun uit voor de oprichting van nieuwe ambten die kunnen bijdragen aan de synergie tussen mannen en vrouwen.

Tweede werksessie

Tijdens de tweede werksessie (juli 2022) keurde de commissie (met zeven stemmen voor en één tegen) de verklaring goed die hierboven is geciteerd. Deze verklaring sluit de mogelijkheid uit om over te gaan tot de toelating van vrouwen tot het diaconaat als een graad van de wijding, maar zonder op dit moment 'een definitief oordeel' uit te spreken.

Laatste werksessie

Tijdens de laatste werksessie (februari 2025), nadat de synode iedereen die dat wenste een bijdrage had laten leveren, onderzocht de commissie het ontvangen materiaal. ‘Hoewel er veel bijdragen waren ingediend, waren er slechts tweeëntwintig personen of groepen die hun geschriften inzonden en slechts enkele landen vertegenwoordigden. Hoewel het materiaal overvloedig is en in sommige gevallen vakkundig beargumenteerd, kan het dus niet worden beschouwd als de stem van de synode, laat staan ​​van het volk van God als geheel.’ 

Twee theologische stromingen

In zijn conclusie benadrukt kardinaal Petrocchi het bestaan ​​van — wat hij noemt — ‘een intense dialectiek'  tussen twee theologische stromingen. De eerste stelt dat de wijding van een diaken bestemd is voor dat ambt en niet voor het priesterschap.  Deze visie zou de weg vrijmaken voor de wijding van vrouwelijke diakens. 

De tweede daarentegen benadrukt ‘de eenheid van het sacrament van de heilige wijding, samen met de huwelijkssymboliek (letterlijk staat er in het Italiaans: significato sponsale, nvdr.) van de drie graden waaruit het bestaat’, en verwerpt de hypothese van een vrouwelijk diaconaat. Hij merkt ook op dat indien de toelating van vrouwen tot de eerste graad van de heilige wijding zou worden goedgekeurd, uitsluiting van de andere graden niet te verklaren zou zijn.

Om deze reden is het, volgens de kardinaal, voor verdere studie essentieel om een grondig en breed kritisch onderzoek te verrichten gericht op het diaconaat zelf – dat wil zeggen op de sacramentele identiteit en de kerkelijke zending ervan – waarbij bepaalde structurele en pastorale aspecten worden verduidelijkt die momenteel niet volledig zijn gedefinieerd. Er zijn bijvoorbeeld vele kerkprovincies waar het diakenambt als bediening ‘bijna niet bestaat’ en andere waar deze samenloopt met functies die elders door leken worden ingevuld.

Lees de originele tekst van het rapport in het Italiaans.