Vastenbrief aartsbisschop Luc Terlinden: ‘Geïnspireerd door de beleving van de catechumenen’

Het groeiende aantal catechumenen nodigt ons uit om onze manier waarop we de veertigdagentijd beleven te herbekijken en te verdiepen. Tijdens die periode bereiden die volwassenen zich namelijk voor op het doopsel dat ze zullen ontvangen in de paasnacht.

Na een tijd van catechumenaat — een tijd van introductie en vorming tot het christelijke leven — vindt op de eerste zondag van de veertigdagentijd de ‘uitverkiezing’ door de Kerk plaats. Die viering wordt voorgegaan door de bisschop. De toekomstige dopelingen worden samengebracht, afkomstig uit alle parochies van het bisdom. Zij worden omringd door hun peters, meters en catechisten, die getuigen van de oprechtheid van de afgelegde geloofsweg.

Tijdens de viering roept de bisschop de toekomstige dopelingen bij hun naam en nodigt hij hen uit om naar voren te komen. Vervolgens schrijven zij hun naam in het register van de toekomstige dopelingen, als teken van trouw aan de ontvangen roeping.

De uitverkiezing herinnert zo niet alleen de catechumenen, maar ook alle gedoopten eraan dat het christelijk leven een antwoord is op Gods roep. Want ook al ben ik als klein kind gedoopt, de roep van Jezus — ‘Kom, volg Mij’ — geldt ook voor mij. En zoals bij de blinde langs de weg in het evangelie (Mc 10), zijn er ook zusters en broeders die mij, naar het voorbeeld van catechisten, peters en meters, omringen en mij zeggen: ‘Heb vertrouwen, sta op, Hij roept je!’ Dit begin van de veertigdagentijd herinnert ons eraan dat het christelijke leven in wezen een antwoord is op een roeping.

De veertigdagentijd is ook een tijd van innerlijke zuivering voor de toekomstige dopelingen. Het is een voorbereiding van het hart die verlicht moeten worden. Het behoort tot de fundamentele menselijke ervaring dat goed en kwaad tegelijk in ons aanwezig zijn. Maar de Heer kent de harten: ‘Gij doorgrondt mij, Heer, en Gij kent mij’, zegt de psalm 139.

De ontmoeting met Christus zuivert de harten. Hij nodigt uit het kwade te mijden en het goede te kiezen. Dat is wat de catechumenen beleven tijdens de drie vieringen van de zogenaamde ‘scrutinia’ tijdens de veertigdagentijd. Op de derde zondag ontdekken zij met het evangelie van de Samaritaanse vrouw dat Christus de bron van het leven is. Tijdens de vierde zondag, met de blindgeborene, dat Hij het licht is; en op de vijfde zondag, met de opstanding van Lazarus, dat Hij de verrijzenis en het leven is. Bij elk van die scrutinia bidt de hele gemeenschap in het bijzonder voor de toekomstige dopelingen, over wie ook een bevrijdingsgebed wordt uitgesproken.

Is de weg die de catechumenen tijdens de veertigdagentijd afleggen niet ook voor ons allen een prachtige voorbereiding op Pasen? Zoals zij worden ook wij geroepen ons te laten raken door Christus, Hij die onze harten doorgrondt en kent, die ons zuivert en verlicht. Samen met hen bereiden wij ons zo voor om de paasvreugde te ontvangen en opnieuw geboren te worden tot het leven van de Verrezene.

+ Luc Terlinden
Aartsbisschop van Mechelen-Brussel