Grote bezorgdheid over christelijke minderheden in en rond Iran

‘Bid voor vrede, werk voor vrede, minder haat. Haat in de wereld neemt voortdurend toe’, zei paus Leo XIV dinsdagavond aan journalisten in Castel Gandolfo, waar hij zijn gebruikelijke rust- en werkdagdoorbracht. Terwijl de aanvallen in het Midden-Oosten blijven toenemen, riep hij op om echt te streven naar dialoog en oplossingen te zoeken zonder wapens. Zijn woorden weerspiegelen die van afgelopen zondag tijdens het Angelusgebed.

Ook bisschoppen in de regio en katholieke organisaties spreken hun grote vrees uit over de escalerende oorlog. In een verklaring van 28 februari riep de Italiaanse bisschop Paolo Martinelli, apostolisch vicaris van Zuid-Arabië (waartoe de Verenigde Arabische Emiraten, Oman en Jemen behoren) zijn gelovigen op kalm en sereen te blijven. De 67-jarige kapucijn is sinds 2022 apostolisch vicaris voor het gebied dat nu door Iran bestookt wordt. 

‘Ik blijf in voortdurend contact met de priesters, met name de parochiepriesters,’ zei de bisschop. ‘Ik heb ook een korte boodschap aan de gelovigen geschreven, waarin ik hen oproep kalm te blijven en op de Heer te vertrouwen. Bovenal heb ik hen gevraagd elke dag de rozenkrans te bidden voor vrede en solidariteit te tonen door middel van wederzijdse hulp. De zondagsmissen worden regelmatig in onze parochies gehouden en we bidden elke dag in onze samenkomsten voor de gave van vrede.’ 

Religieuze dimensie

Het conflict heeft inmiddels een religieuze dimensie gekregen door de verklaringen van Teheran waarin de moord op Iraanse leiders een oorlog tegen de islam wordt genoemd. ‘Ik denk niet dat we kunnen spreken van een oorlog tegen de islam', antwoordde Martinelli. ‘Er bestaat altijd een groot risico dat religie wordt misbruikt voor partijpolitieke doeleinden. We moeten de dialoog tussen mensen van verschillende geloofsovertuigingen blijven bevorderen en laten zien hoe religies samen kunnen bijdragen aan de bevordering van menselijkheid en broederschap.’ 

In navolging van de paus verklaarde Caritas Internationalis dat zij de aanvallen van de VS en Israël op Iran ondubbelzinnig veroordeelt, die volgens haar de regio alleen maar verder zullen destabiliseren. ‘De internationale gemeenschap moet snel handelen om verder verlies van onschuldige levens te voorkomen, en om verantwoording, bescherming en een echte weg naar vrede te garanderen,’ aldus de verklaring van Caritas.

De internationale katholieke organisatie Kerk in Nood (ACN/Aid to the Church in Need) vreest dat een verdere escalatie van het geweld verwoestende gevolgen kan hebben voor de christelijke gemeenschappen in de hele regio. ‘De christelijke aanwezigheid in het Midden-Oosten mag niet uitsterven', aldus David Dessin, nationaal directeur van Kerk in Nood België en Luxemburg. ‘Dit zijn Kerken die teruggaan tot de eerste eeuwen, die nu – tijdens onze generatie – dreigen te verdwijnen.’ 

Zelfs in landen als Iran, waar christenen worden gediscrimineerd en aan beperkingen worden onderworpen, blijven kleine gemeenschappen hun geloof belijden, vaak onder zeer moeilijke omstandigheden. Vooral bekeerlingen blijven bijzonder kwetsbaar. Kerk in Nood waarschuwt ook dat de prijs van deze oorlog groot zal zijn. ‘Een nieuwe spiraal van geweld zou de toch al kwetsbare gemeenschappen over het punt van overleven heen kunnen duwen.’

De Heilige Stoel onderhoudt al bijna zeventig jaar diplomatieke relaties met Iran, ook al wonen er zeer weinig katholieken. Opvallend  was de verheffing van de Belg Dominique Mathieu, de Latijnse aartsbisschop van Teheran-Isfahan, tot kardinaal. In Rome werd deze benoeming geïnterpreteerd als een teken van erkenning van het geopolitieke belang van Iran, gekoppeld aan een poging om de katholieke aanwezigheid in dit overwegend sjiitische land te consolideren. Maar de lokale situatie is fragiel. 

Het Franse dagblad La Croix schreef dat de katholieken in Teheran overwegend Filipijnse vrouwen zijn. De autoriteiten verboden hen nog naar de kerk te komen. In de kerk van kardinaal Mathieu, de enige katholieke priester in het land, zitten nu alleen nog diplomaten.

Voor het Vaticaan is het nu de uitdaging om contact te onderhouden zonder een regime te legitimeren dat niet terugdeinst voor bloedige repressie. Tijdens de opeenvolgende crises van de afgelopen jaren heeft de Heilige Stoel consequent opgeroepen tot de-escalatie en multilaterale gesprekken gesteund, zonder de banden te verbreken. Het valt nog te bezien of deze discrete aanpak in dit tijdperk na Khamenei nog steeds nuttig zal zijn, zo schrijven katholieke media. 

Bron: Vatican News/La Croix