Dag van de Oosterse christenen: aanwezigheid onder druk, verbondenheid groeit

In 2018 startte L’Œuvre d’Orient – de grote solidariteitsorganisatie van de Franse Kerk met de oosterse christenen – met een jaarlijkse Journée des Chrétiens d’Orient, telkens op de zesde paaszondag. Het is niet alleen een dag van gebed en ontmoeting, maar ook van financiële solidariteit, want de Franse bisschoppenconferentie heeft die dag een speciale omhaling voor de christenen in het Midden-Oosten, de Kaukasus en de Hoorn van Afrika opgezet. De kleinere Belgische zusterorganisatie Solidarité-Orient/Werk voor het Oosten en het Steuncomité voor Oosterse Christenen (Comité de Soutien aux Chrétiens d’Orient – CSCO) zetten sinds enkele jaren ook een ‘Dag van de oosterse christenen’ op. 

Steuncomité

Het Steuncomité voor Oosterse Christenen is een initiatief van mensen als de Nijvels-Libanese dokter Simon Najm en pater Charbel Eid, toenmalig prior van de Libanees-maronitische gemeenschap in Bois-Seigneur-Isaac in Waals-Brabant. Zij brachten na de opmars van de jihadisten van de zogenaamde Islamitische Staat (IS) in Irak en Syrië in 2014-15, verantwoordelijken bijeen van alle oosters-christelijke gemeenschappen in België: chaldeeuws-katholieke, maronitische, melkitische en syriaaks-katholieke geestelijken, maar ook verantwoordelijken van oosterse Kerken die niet in communio met Rome leven, zoals de armeens-apostolische priester Zadik in Brussel of de koptische priester-monnik Agabios in Leuven.

Bois-Seigneur-Isaac

Het eigene aan beide Belgische initiatieven – het CSCO en Werk voor het Oosten – is dat zij zich in hun steun niet beperken tot katholiek-oosterse Kerken en evenmin tot Kerken die een geprivilegieerde relatie met de francofonie hebben. Toch is er voor Werk voor het Oosten nog werk aan de winkel om meer voet aan de grond te krijgen in Vlaanderen. De ‘Dag voor oosterse christenen’ weer vandaag weer gevierd met een gebedsstonde en een vriendschapsdrink in de prachtige abdij van Bois-Seigneur-Isaac, maar het is te hopen dat de organisaties binnen enkele jaren sterk genoeg staan om uitdrukkelijk voor tweetalige manifestaties te gaan en dat niet alleen in Brussel en Wallonië, maar ook in Vlaanderen. Want er zijn in Vlaanderen her en der oosters-christelijke gemeenschappen actief, die best wat meer aandacht van de ‘Vlaamse’ Kerk mogen krijgen.

Vlaanderen

Zo zijn er een paar duizend Assyro-chaldeeuwse christenen in Mechelen en de chaldeeuws-katholieke Kerk bedient ook een parochie in Antwerpen. Er komen elke zondag Tewahedo-christenen uit de Hoorn van Afrika bijeen in Kortrijk en er is een Eritrees-katholieke parochie in Sint-Amandsberg bij Gent. Er komen niet alleen in alleen in Leuven koptische christenen bijeen, maar sinds een jaar bloeit ook een koptische gemeenschap in Assebroek bij Brugge. Bij de ongeschoeide karmelieten in Brugge zelf gaat dan weer af en toe een katholieke Syro-Malabar-priester voor in de liturgie voor een kleine groep Thomas-christenen. Arabischtalige Grieks-orthodoxen van het patriarchaat van Antiochië – doorgaans Syriërs – komen dan weer samen in de Brusselse gemeente Schaarbeek, maar velen ervan wonen in Vlaanderen. En dit lijstje is lang niet volledig.

Onder druk

Lees ook

Vlaamse zusters brengen hoop in Palestijns vluchtelingenkamp in Libanon

Lees het volledige nieuwsitem

Al deze gemeenschappen zijn in het dagelijkse leven vaak stevig geïntegreerd in de lokale samenleving, maar voor hun gelovig leven vinden zij elkaar terug rond de oosterse liturgie en spiritualiteit, nu eens in het Arabisch, dan weer in het Armeens, het koptisch, het Ge’ez of het syriaaks. En allen zij erg bekommerd om hun geloofsgenoten in de thuislanden. Want het christendom is momenteel de meest vervolgde religie ter wereld, en met name de aanwezigheid van de christenen in het Nabije Oosten staat onder druk. Als nieuwe conflicten nieuwe tegenstellingen aanwakkeren, zijn het doorgaans de christelijke minderheden die daar de zwaarste prijs voor betalen. De christenen in Irak en Iran, in het Heilig Land en in Syrië staan op een keerpunt: een nieuwe exodus zou meteen het einde van de christelijke aanwezigheid aldaar kunnen betekenen.

170 jaar L’Œuvre d’Orient

Deze Journée des Chrétiens d’Orient is in Frankrijk meteen ook een gelegenheid om de 170ste verjaardag van L’Œuvre d’Orient te vieren; daarvoor zakken vandaag talloze oosters-katholieke prelaten af naar de Notre-Dame in Parijs. Morgenmiddag presenteert de organisatie tijdens een persconferentie de resultaten van een opiniepeiling over de relaties van de Fransen met de oosterse christenen. Tijdens die persconferentie komt ook een Belgische kleine zuster van Nazareth aan het woord, met een haast wanhopige kreet om aandacht voor de lijdende bevolking van Libanon. Zuster Magda Smet is, sinds ze niet langer algemeen overste is, teruggekeerd naar het vluchtelingenkamp van Dbayeh in Zuid-Libanon, waar ze tijdens de burgeroorlog in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw al actief was.

Download hier het dossier met werkmaterialen dat Werk voor het Oosten voor deze ‘Dag van de oosterse christenen’ heeft samengesteld.

Auteur: Benoit Lannoo