Paus bezoekt eiland Lampedusa en pleit voor een cultuur van mededogen en barmhartigheid

Paus Leo XIV heeft tijdens een pastorale dagreis naar het Italiaanse eiland Lampedusa opgeroepen tot een 'cultuur van mededogen en barmhartigheid' voor migranten en vluchtelingen. Het eiland, dat voor duizenden mensen de toegangspoort tot Europa vormt, was ook de bestemming van de eerste apostolische reis van paus Franciscus in 2013 en geldt sindsdien als een krachtig symbool van de migratieproblematiek aan de Middellandse Zee.

Poort naar Europa

Na zijn aankomst bezocht Leo XIV eerst de plaatselijke begraafplaats, waar ook migranten begraven liggen die tijdens de overtocht om het leven kwamen. Vervolgens hield hij halt bij de Poort naar Europa, het monument dat hoop symboliseert voor mensen die Europa via de Middellandse Zee proberen te bereiken. Aan de kade van Favarolo ontmoette hij ook een migrantengezin, waarna hij de eucharistie vierde op het sportterrein van het eiland.

Het bezoek van paus Leo XIV aan het eiland tussen Italië en Afrika wil een voortzetting zijn van het pad dat paus Franciscus heeft ingeslagen. De eerste apostolische reis in 2013 van de Argentijnse paus ging richting Lampedusa en transformeerde het kleine eiland tot een wereldwijd symbool van solidariteit met migranten en vluchtelingen. Tijdens dat historische bezoek hekelde paus Franciscus de 'globalisering van de onverschilligheid' en stelde hij een vraag die nog steeds luid weergalmt: 'Waar is je broeder?'

Barmhartige Samaritaan

Paus Leo XIV deed zaterdag in Lampedusa hetzelfde als zijn voorganger en had hij het over een cultuur van barmhartigheid. In zijn homilie in de haven van het eiland riep hij op om 'de beschaving van liefde geestelijk, cultureel, juridisch, politiek en economisch gestalte te geven.' Hij preekte over de parabel van de barmhartige Samaritaan en paste dat toe op de actualiteit van migratie. Volgens de paus lijkt de migratieroute over de Middellandse Zee vandaag op de gevaarlijke weg van Jeruzalem naar Jericho uit het evangelie: een plaats waar mensen beroofd, mishandeld en aan hun lot worden overgelaten. 'Hier hebben jullie niet één, maar duizenden mensen gezien die in handen van rovers zijn gevallen. Ze werden van alles beroofd, zwaar mishandeld en halfdood achtergelaten. Ook de mensen die de overtocht niet overleefden, mogen volgens de paus niet vergeten worden. Hun lot daagt de wereld evenzeer uit als dat van de migranten die levend aankomen en hulp nodig hebben. Nog vóór politieke of ideologische discussies, zo benadrukte hij, vraagt de ontmoeting met mensen die alles verloren hebben om nabijheid en medemenselijkheid.

Daarbij dankte hij in het bijzonder vele vrijwilligers en beroepskrachten. ' Het wonder van mededogen heeft zich opnieuw voltrokken: "Hij zag hen en had medelijden" (vs. 33): een innerlijke revolutie die het gevoel van God in ons naar boven brengt en onze gedachten, ons hart en ons leven verruimt.  (...)  Dank jullie wel, broeders en zusters, want er is niets vanzelfsprekends aan jullie naastenliefde, niets is automatisch.'

Oproep aan Europese samenlevingen

In zijn homilie richtte Leo XIV zich ook rechtstreeks tot de Europese samenlevingen. 'Europa bezit een uniek potentieel, voortkomend uit zijn geschiedenis en cultuur, en daarom een even grote verantwoordelijkheid.'

Volgens de paus moet Europa verder kijken dan louter noodhulp. Hij pleitte voor een langetermijnbeleid dat migranten verwelkomt, beschermt, ondersteunt en integreert, terwijl tegelijk wordt gewerkt aan de ontwikkeling van de landen van herkomst zodat mensen niet gedwongen worden te vluchten.

'De enorme omvang van het lijden dat wij aanschouwen,' zei hij, 'moet ons helpen de radicale betekenis van deze oproep te begrijpen.'

Met zijn bezoek aan Lampedusa bevestigt Leo XIV dat migratie, menselijke waardigheid en internationale solidariteit ook onder zijn pontificaat tot de centrale thema's zullen behoren. Net als paus Franciscus kiest hij ervoor zijn boodschap niet alleen in woorden uit te drukken, maar ook met krachtige symbolische gebaren.

 (Bron: Vatican News)