Keirse: ‘Onrecht uit verleden omzetten in recht voor toekomst'

Na eerdere rapporteringen in mei 2013 en juni 2014 heeft prof. Manu Keirse, de voorzitter van de Interdiocesane Commissie voor de Bescherming van Kinderen en Jongeren, vanmiddag een overzicht gegeven van de werking van 2012 tot 2015 van de opvangpunten, die door de Kerk werden opgericht voor slachtoffers van seksueel misbruik door geestelijken.  

Opvangpunten

Prof. Keirse gaf een overzicht van de initiatieven die de bisschoppen en de hogere oversten sinds het spraakmakende ontslag van de voormalige bisschop van Brugge Roger Vangheluwe hebben genomen om slachtoffers van seksueel misbruik door pastoraal aangestelden op te vangen. Allereerst zijn er de 10 opvangpunten: 1 voor elk bisdom en 2 (Nederlands- en Franstalig) voor de religieuze congregaties, samen met het centrale infopunt. In de afgelopen 4 jaar hebben zich 418 slachtoffers bij de opvangpunten gemeld.

Centrum voor Arbitrage

Daarnaast werd op vraag van de Parlementaire Commissie en met de volle medewerking van de Kerk, het Centrum voor Arbitrage opgericht. Daar konden slachtoffers die geen vertrouwen meer hadden in de Kerk terecht voor verjaarde feiten. 628 slachtoffers hebben daar een dossier ingediend. De stichting Dignity zorgt in opdracht van de bisschoppen en de hogere oversten voor een correcte uitvoering van de maatregelen die door de opvangpunten en het Centrum voor Arbitrage worden voorgesteld.

Raad van Toezicht

Nieuw is de door de Bisschoppenconferentie een opgerichte Raad van Toezicht die dwingend advies zal geven over welke functies nog kunnen worden opgenomen door pastoraal aangestelden die zich schuldig hebben gemaakt aan grensoverschrijdend seksueel gedrag. De leden van de raad bestaat uit personen die komen van buiten de structuren van de Kerk. Alle verantwoordelijken worden uitdrukkelijk verzocht nieuwe situaties aan deze raad voor te leggen en het advies op te volgen.

De ogen niet meer sluiten

We zijn ons voldoende ervan bewust dat daarmee het verleden niet ongedaan kan worden gemaakt. We kunnen slechts in de mate van het mogelijke proberen datgene aan te bieden wat in het verleden het meest ontbrak: menselijkheid en solidariteit. Manu Keirse

Manu Keirse • Het is een oprechte poging om onrecht uit het verleden om te zetten in recht voor de toekomst. In de loop van de voorbije jaren hebben we veel geleerd van de slachtoffers. En het blijft steeds werk van mensen voor mensen die in een uiterst moeilijke en kwetsbare positie verkeren. Ze moeten hun verhaal vanuit de diepte waarin het is opgeborgen opnieuw bovenhalen. In dit pijnlijke proces kan elke schijn van relativeren, een vraag naar het hoe en het wat, een moment van aarzeling of twijfel of de toonaard van het gesprek verkeerd aankomen en kwetsen.

Enkele cijfers over de 418 meldingen bij de opvangpunten de Kerk

• 10% van de feiten die werden gemeld, dateren van de laatste 25 jaar en 80% hebben zich meer dan 30 jaar geleden voorgedaan.
• 87% van de slachtoffers is op het moment van melding ouder dan 40 en 41% is ouder dan 60.
• 89% van de slachtoffers was op het ogenblik van de feiten jonger dan 18 en 23% jonger dan 10.
• 71% van de slachtoffers was mannelijk en 29% vrouwelijk. Bij de daders zijn 95% mannen en 5 % vrouwen.
• 80% van de meldingen komt uit het Nederlandse taalgebied.
• Van de nog levende daders waarvan de leeftijd is gekend, is 60% ouder dan 70 op het moment van de melding van de feiten. 38% van de daders zijn reeds overleden.
• Wat herstelmaatregelen betreft zijn er drie verwachtingen die het sterkst doorwegen: de vraag naar bemiddeling tussen het slachtoffer en de verantwoordelijke van de instantie waartoe de overleden dader behoorde (24%), de vraag naar een ontmoeting met de verantwoordelijke van de dader (16%) en de vraag naar een gesprek als vorm van erkenning (17%).
• In het totaal heeft Dignity op vraag van de opvangpunten 1.218.201 euro betaald aan de slachtoffers uitbetaald. Dat is niet het integrale bedrag, want soms werd het bedrag rechtstreeks betaald en passeerde het niet via Dignity.
• Daarnaast werd ook nog 2.693.751 euro uitbetaald in uitvoering van de procedures bij het Centrum voor Arbitrage.
• Dat betekent dat Dignity 3.911.952 euro uitbetaalde aan slachtoffers. Voor alle duidelijkheid: het gaat hier om verjaarde feiten die niet meer voor een rechtbank konden worden beslecht.

Van taboe naar preventie

De pijnlijke verhalen van de voorbije jaren hebben geleerd dat alertheid en waakzaamheid nodig zijn om tijdig en kordaat in te grijpen, onderstreepte Manu Keirse.We vragen dat in alle geledingen van de Kerk wordt gezorgd voor een respectvolle omgang met personen die in een afhankelijke positie staan. We willen niets onverlet laten om door passende maatregelen, correcte en breed te verspreiden informatie en een heldere transparantie over het verleden alles in het werk om wat zich in indertijd heeft voorgedaan te voorkomen in de toekomst. Dit vraagt om het doorbreken van het taboe. Preventie is beter dan herstel.

Bekijk het volledige rapport

Lees de toelichting van prof. Manu Keirse