Zonder mij was hij helemaal niemand geweest - Mirjam

Vrouwen uit de Bijbel staan dichter bij je dan je denkt. Kolet Janssen ziet ze overal om haar heen en vertelt hun verhaal. Ontdek meer Bijbelse vrouwen van nu.

Altijd stond hij in de schijnwerpers, haar broer Michiel. Dat was al zo sinds hij een jaar of twintig was, toen hij nog niet eens klaar was met de toneelschool. Mirjam was bijna tien jaar ouder dan Michiel, maar sindsdien stond ze in zijn schaduw. Eerst interviewden ze hem over de voorstellingen waarin hij speelde. Later werd hij een echte BV en wilden ze zelfs horen wat hij van dingen vond waar hij volgens Mirjam geen verstand van had.

Niemand was geïnteresseerd in zijn onopvallende, oudere zus.

Jullie zouden eens moeten weten! dacht ze vaak. Michiel zou helemaal niemand geweest zijn zonder mij.

Hun vader was weggegaan en met een nieuw gezin begonnen toen Michiel nog geen jaar oud was. Sindsdien hadden ze nauwelijks nog contact met hem. Hun moeder was die klap nooit echt te boven gekomen. Ze werkte aan het loket bij het postkantoor en bracht haar avonden door met soaps kijken.

De personages uit de soaps betekenden meer voor haar dan haar kinderen, dacht Mirjam vaak schamper.

Het was Mirjam die Michiel meenam naar de speeltuin en die in de vakantie leuke dingen voor hem bedacht. Ze verkleedden zich en speelden verhalen na uit de boekjes die zij hem voorlas. Zij drong erop aan dat hij de afdeling ‘woord’ volgde in de academie. Hun moeder kwam meestal niet eens naar de voorstellingen. Mirjam zei vaak tegen zichzelf dat ze het niet erg vond om niet in de belangstelling te staan, en dat klopte ook wel.

Zij was de vrouw achter de schermen.

Ze leefde mee als Michiel een tekst moest instuderen of zich ergerde aan een tegenspeler. Zij kende zijn talent en zijn ambities. Hij sprak zelfs met haar over zijn dromen: over hoe hij met zijn voorstellingen verbondenheid kon oproepen bij het publiek. Na zo’n avond waren de mensen die erbij waren geen vreemden meer voor elkaar. Ze hoorden op een bijzondere manier bij elkaar. En dan kun je elk probleem oplossen, zei Michiel altijd.

Het was een mooie droom, vond Mirjam, bijna te mooi om waar te zijn.

Een paar maanden geleden was er iets veranderd. Er zat een nieuwe blik in zijn ogen. Ze dacht eerst dat het kwam door de lovende recensies over zijn laatste voorstelling, maar ze merkte al gauw dat het iets anders was. Opeens hoorde ze soms wekenlang niets van hem, terwijl er anders geen twee dagen voorbij gingen zonder dat hij op zijn minst belde. Het is normaal, hij is 27, hield ze zichzelf voor. Maar het knaagde wel. Ze betrapte zichzelf erop dat ze in de krant en in tijdschriften op zoek ging naar nieuws over hem. En het was ook daar dat ze voor het eerst een foto zag van Nora, arm in arm met Michiel.

Nora was mooi, slim en afkomstig uit Marokko. Ze zong liedjes die ze zelf maakte en oogstte daarmee haar eerste successen.

Mirjam kon goed zien hoe ze voor de buitenwereld een perfect stel vormden. Als Nora iets zei, luisterde Michiel zoals hij nog nooit naar haar had geluisterd. Misschien heb ik mijn mening te veel voor mezelf gehouden, dacht Mirjam. Ze dacht altijd dat ze daarmee het beste deed. Ze wilde Michiel niet in de weg staan. Maar nu stond dat bruine meisje op de plek waar Mirjam zelf had willen staan. De media smulden ervan.

Mirjam kon het niet opbrengen om hartelijk te zijn voor Nora. Ze had voor Michiel altijd een heel bijzondere vrouw in gedachten gehad, iemand die hem net zo bewonderde als zij. Iemand die hem nog meer liet schitteren, dat had Michiel nodig, toch?

Waarom koos hij dan dit meisje met haar vreemde roots?

Vanavond was de laatste voorstelling. Ze had er zoals altijd van genoten om het stuk voor de tweede keer te zien. Na afloop zag ze hoe Nora, die een paar rijen verder zat, haar kant uit kwam. Mirjam wilde weg. Wat moest ze bij Nora? Wat moest ze op de receptie met al die andere acteurs en hun fans? Maar Michiel liet haar niet ontsnappen en nam haar mee naar een man van de krant.

Mijn zus, aan wie ik alles te danken heb, stelde hij haar voor.

Ze zag een paar mensen nieuwsgierig opkijken. Nora reikte haar een glas witte wijn aan en glimlachte. Mirjam dronk het glas in één slok leeg. Michiel werd meegetroond door een bejaarde acteur die hem aan iemand wilde voorstellen.

Wat vond u ervan? vroeg de journalist obligaat.

Mirjam richtte zich op. De droom van mijn broer wordt bij elke voorstelling helderder, zei ze. Nora knikte. Samen legden ze uit wat Michiel bezielde. De samenhorigheid, de band tussen mensen die dezelfde hoop delen. Hoe sterk zoiets kon zijn. Hoe geweldig het was als dat in de zaal gebeurde.

Ze vulden elkaar aan, merkte Mirjam tot haar verwondering.

Ze praatten als zussen, allebei met grote handgebaren. Ze kreeg een blos op haar wangen.

Toen Michiel terugkwam, deed Mirjam een stap achteruit.
—Ik ga even naar het toilet, mompelde ze.
—Wacht, ik ga mee, zei Nora meteen.

Als mensen samen horen, kun je alle problemen oplossen, hoorde Mirjam de stem van haar broer in haar hoofd.

Ze legde even haar hand op de arm van Nora. Die wees welke kant ze op moesten voor het toilet.  Ze zag nog net hoe Michiel hen nakeek, met een lichte blik in zijn ogen.

Mirjam in de Bijbel

Mirjam is dezelfde naam als Maria en Mariam of Meryem. Veel joodse, christelijke en moslimvrouwen dragen haar naam. In Exodus 15 en Numeri 12 ontmoeten we Mirjam als de oudere zus van Mozes. Zij staat op de uitkijk als baby Mozes in een mandje op de Nijl wordt gevonden door de dochter van de farao. Later leidt ze het overwinningsfeest met zang en dans, na de uittocht en de doortocht van de Rietzee. En nog later lezen we hoe ze Mozes zwart maakt omdat hij met een Nubische vrouw is getrouwd, en hoe ze daarvoor met melaatsheid wordt bestraft.

Ontdek meer Bijbelse vrouwen van nu.