Mama, waarom liet God behalve Noach mens en dier verdrinken?

Eerste Hulp Bij Liefde gaat op zoek naar inzichten en praktische tips bij levensechte relatieproblemen en opvoeding. Stel je vraag en wij laten een expert aan het woord.

Beste Lieve,

Als er 1 Bijbelverhaal is dat kinderen graag horen, is het toch dat over de dieren in de ark van Noach? Maar Cédric ziet vooral een wrede God, die mens en dier liet omkomen in de zondvloed. Is hij op 6 jaar al klaar voor het hele verhaal? En wat betekent het eigenlijk? Ook ik snap niet waarom er zo veel gruwelijkheden in de Bijbel staan.

Bedankt voor je vraag, Judith. Ik leg ze graag voor aan Katie Velghe.

Katie, welke raad kun je Judith geven?

Katie Velghe • Eigenlijk lees ik twee vragen in Judiths brief.

#1 Een eerste vraag is: Kunnen we kinderen die wrede verhalen wel vertellen?

Die vraag kan voortkomen uit het idee dat kinderen geen zorgen kennen en dat we hen moeten beschermen om hen zo lang mogelijk onbezorgd te laten spelen. Jerome Berryman, de bedenker van Godly Play, was ervan overtuigd dat dit beeld van kinderen niet helemaal klopt. Als ziekenhuispastor en vader van een zwaar gehandicapt kind - en natuurlijk ook vanuit zijn eigen levendige herinnering - wist hij dat ook kinderen botsen op 4 existentiële grenzen: eenzaamheid, dood, de dreiging van absolute vrijheid en de nood aan zingeving.

Natuurlijk kunnen zij over deze zaken nog niet spreken zoals volwassenen. Ze hebben er nog geen taal voor.

En als je voor iets nog geen taal hebt, kun je er zelfs niet over nadenken.

Het blijft een onbestemd gevoel, dat zich vertolkt in angst voor het donker of in nare dromen.

Bijbelverhalen – en in het bijzonder ‘moeilijke’ Bijbelverhalen - geven kinderen een taal om te spreken over existentiële grenzen. Ze bieden hen een kader om erover te denken. Bijbelverhalen gaan immers ook over de donkere kant van het leven: dood en lijden, wreedheid, eenzaamheid en onmacht. Ze vertellen ook over een God die we niet begrijpen, maar die we wel kunnen leren vertrouwen. Een God die er is, zelfs waar we Hem niet zien.

#2 Een tweede vraag is: Hoe moet ik die verhalen uitleggen?

Vaak vertellen we deze verhalen niet graag omdat we er ons zelf niet goed bij voelen. We willen kinderen kunnen uitleggen wat een verhaal betekent – en hier tasten we zelf in het duister. Hoe kan God tegelijk barmhartig en oordelend zijn? Goede Herder en Rechter? Almachtig en kwetsbaar?

Hoe kan God tegelijk een zoon van Israël redden en de zoon van farao laten sterven? Hoe kan God kiezen welke dieren in de ark komen, en welke niet? En wat als onze kinderen die vragen stellen, waar we zelf geen antwoord op hebben?

Waarom geen eerlijk antwoord? ‘Ik weet het niet. Ik vraag het me ook af.’

Kinderen die - beter dan volwassenen - out of the box kunnen denken, hebben soms verrassende gedachten over dergelijke verhalen. En vaak ook de nood om die te delen. Zo’n gesprek is niet iets om bang voor te zijn. Je kunt je kinderen vragen stellen zoals: wat vind je het mooist aan dit verhaal? Wat is voor jou het belangrijkst? Zou je een stukje liefst weglaten? Hebben we dan nog het hele verhaal dat we allebei nodig hebben?

Zien dat mama ook niet alles begrijpt en toch vertrouwt, is het mooiste geschenk dat ze haar kind kan geven.

Want ook in het leven van onze kinderen gebeuren erge dingen, die niemand begrijpt. Geloof doet niet per se begrijpen, maar wel op weg gaan.

Toch ook beschermen

Moeten Bijbelverhalen dan helemaal niet aangepast worden aan kinderen? Natuurlijk wel. Net zoals we kinderen beschermen voor expliciete beelden van geweld, wreedheid, seksualiteit of andere zaken waar ze nog niet klaar voor zijn, doen we dat ook met bepaalde passages uit de Bijbel. Elke ouder weet best welke passages of details hij of zij beter niet vertelt.

Als we kinderen echter enkel Ik ben zo blij, want Jezus woont in mij leren, onthouden we hen een schat aan verhalen, die hen vergezellen bij hun verkenningstocht van de grenzen van hun bestaan.

Katie Velghe

Interdiocesane Dienst voor Gezinspastoraal en Godly Play-trainer

Tips

• Geef je kinderen woorden (en Bijbelverhalen) om te kunnen nadenken over de grenzen van hun bestaan.
• Wees niet bang voor vragen waar je zelf geen antwoord op weet, maar wissel uit over jullie vragen en mogelijke antwoorden.
• Ga desondanks niet te expliciet in op details waar je kind niet klaar voor is (en die er in het verhaal ook minder toe doen).

Ontdek Godly Play Vlaanderen.

Heb je zelf een vraag voor een van onze experts in relaties en opvoeding? Stel ze hieronder of stuur een mail naar Lieve Wouters.