En dan besef je plotseling: Djeezes, God was hier!

Studenten theologie maken tijdens hun studie net als andere jongeren heel wat mee. Soms raken ze God kwijt, of zichzelf, of hun naaste, of de kerk, of de catechismus, of dat allemaal tegelijk. Het was voor mij een grote zegen om de afgelopen jaren studentenpastor te zijn aan de Tilburg School of Catholic Theology.

Ik ontmoette studenten die van alles kwijt waren, en in bijna alle gesprekken verscheen God.

Zo sprak ik eens met een jonge student, laten we hem Jack noemen, die aan het einde van het eerste jaar overwoog om met de studie te stoppen. Het was hem niet meegevallen. De medestudenten waren niet zo vriendelijk als hij gehoopt had. De docenten reageerden op zijn vragen niet altijd zo wellevend als hij nodig had. En tot overmaat van ramp vielen de resultaten tegen. Toen ik, na het nodige luisteren, samenvatte dat het er inderdaad niet zo gunstig uit zag, en dat ik me kon voorstellen dat hij overwoog om te stoppen reageerde Jack fel: maar ik wil helemaal niet stoppen!

Dat was een doorbraak in het gesprek. We spraken niet meer over de wereld buiten – medestudenten, docenten, resultaten – maar over de wereld van binnen, de wereld van zijn ziel. De plaats van de donkere dingen werd ingenomen door licht en leven, en God als bron.

God bleek zachtjes te fluisteren, al heel lang eigenlijk, over open-zijn, over moed houden, en over groei.

Vroom of net heel basic?

Dat klinkt allemaal een beetje vroom, maar dat is het eigenlijk juist niet. Bij begeleiding bestaat mijn strategie (als dat het woord is) er niet in om op te vromen: vrome bijbelteksten aanbrengen, vroom de kerkelijke leer voorhouden of stimuleren vaker naar de mis te gaan of de naaste meer te dienen. Het is veel eenvoudiger.

God hoeft niet 'ingebracht' te worden. God hoeft alleen herkend en begroet te worden.

Zo ging het heel vaak: samen troffen we God aan. Na zo’n gesprek ging ik soms even wandelen. Niet uit vermoeidheid, maar om bij te komen van de intensiteit en intimiteit die ik enerzijds had helpen wekken en waar ik anderzijds simpelweg getuige van geweest was. God was hier maar wij wisten het eerst niet (een beetje zoals in Genesis 28,16).

Godsbewijs, maar dan anders

Deze ervaring met geestelijke begeleiding was een rijk persoonlijk geschenk dat bovendien grote theologische relevantie heeft. Je zou het een spiritueel Godsbewijs kunnen noemen, dat de theoretische abstractie van de meeste klassieke Godsbewijzen aanvult. Want hier geen filosofisch terugredeneren tot God – overigens kun je Godsbewijzen misschien beter verstaan als vingerwijzingen – maar een eenvoudige, onloochenbare spirituele ervaring van God, die levengevend woonde en werkte in de ziel.