Gamen in de godsdienstles? Liesbeth Last doet het al jaren

Wat was jouw eerste game?

Liesbeth Last • De eerste spelcomputer bij ons thuis was de Commodore 64. Hier speelde ik vooral op toen er vriendinnen kwamen spelen. Het was vooral mijn broer die er op zat te programmeren. Als tiener had ik niet direct de behoefte om een spelconsole te hebben.

De interesse kwam pas later toen Playstation begon te boomen. Het was dan ook één van de eerste dingen die ik met mijn eigen centen kocht. Het spel dat ik toen vaak speelde was Crash Bandicoot en Tekken 3.

Wat blijft je boeien in games?

De nieuwe generatie games heeft vaak een sterk verhaal dat interactief tot stand komt. Je bent zelf een personage dat het verloop van het spel bepaalt. Je schrijft dus eigenlijk je eigen verhaal. In Detroit Become Human, een spel dat nog niet zo lang uit is, verknecht de mens de robot. Maar de robots worden opstandig en gaan vrijheid opeisen voor zichzelf.

Bekijk even de trailer.

Liesbeth Last • Je kunt je in dit spel de vraag stellen wie meer menselijk is: de mens of de android. Games als Detroit Become Human creëren een speelruimte waarin je ethische keuzes moet maken, emoties en ervaringen opdoet. Dit spel in het bijzonder doet me vaak denken aan de vrijheidsstrijd van Nelson Mandela.

Stoot het vele geweld in games jou dan niet af?

Dat hangt erg van de context van het spel af. De meeste games kunnen werken als een vorm van escapisme: ze spelen zich af in een fictieve wereld waar geëxperimenteerd kan worden met ethische keuzes en het oplossen van conflicten.

Vaak wordt er in videogames geweld gebruikt in functie van een hoger doel, zoals het vraagstuk van goed en kwaad. Er zijn spellen waar oorlog en geweld realistisch zijn zoals Call of Duty, maar vele spellen houden geweld abstract door machines, aliens of zombies als de te verslaanbare vijanden voor te stellen.

Voor mijn masterproef Islamic Theology aan de KU Leuven bestudeer ik onder andere het concept van de Jihad in videogames (E-Jihad).

Islamitische Staat ontwikkelde en gebruikte games om gewelddadigheid en radicale ideeën bij jongeren aan te wakkeren. Het geweld dat daar gebruikt wordt is ruw realistisch en richt zich tot het Westen. Dit kan gezien worden als een antwoord op eerdere games waarin vooral de Arabische wereld vaak de kop van Jut waren.

Wat maakt games geschikt voor de godsdienstles?

Als leerkracht probeer ik innovatief te zijn en leerlingen samen kritisch te laten nadenken  over levensbeschouwing. In technieken die videogames gebruiken (directe feedback, zelf het leerproces kunnen beïnvloeden) en de games zelf vind ik inspiratie. Ze sluiten aan bij hun leefwereld en het verrassingseffect als je ermee af komt, helpt om de aandacht te pakken.

Je ziet sommige leerlingen groeien, omdat ook hun passie een keer aan bod mag komen. Meestal wordt net heel negatief gedaan over gaming.

Maar er is natuurlijk meer. We denken na over de sociale of ethische vraagstukken die erin aan bod komen, of analyseren de vaak aanwezige christelijke (en eventueel andere) symboliek. En voor de duidelijkheid: we zitten niet met spelconsoles op schoot.

We bekijken de games als lesimpuls om te kunnen doordringen naar inhoud.

Neem nu een spel als Horizon Zero Dawn. Het hoofdpersonage heeft veel weg van enerzijds Mozes en anderzijds Jezus. We lezen Bijbelfragmenten en stellen ook geloofsvragen: wie zou ik durven en willen volgen? Waarom? Wat zou ik voor die persoon achterlaten?

Bekijk een fragment uit 'Horizon Zero Dawn'.

Naar welke nieuwe game kijk je uit?

In september-oktober komen 3 nieuwe games uit: The Last of Us 2, Shadow of the Tomb Raider en Assassin’s Creed: Odyssey. De storytelling en graphics zullen indrukwekkend zijn. Ik ben benieuwd hoe religie nu weer verwerkt zal zitten in de games. Maar dat religie weer een belangrijke rol speelt, is al zeker.

Liesbeth Last geeft godsdienst in het Sint-Lodewijkscollege in Brugge en is wetenschappelijk medewerker voor de website Thomas godsdienstonderwijs. Je vindt er haar lesimpulsen rond videogames en Youtubevloggers. Voor Kerknet blogt ze vanaf september over nieuwe games.