‘Sleep’ in de Antwerpse kathedraal

De 52-jarige Max Richter is een van de populairste componisten van deze tijd. De Duitser studeerde compositie aan de Londense Royal Academy of Music en ging in de leer bij de Italiaanse grootmeester Luciano Berio. Hij schrijft postminimalistische muziek en heeft vooral film-, toneel- en operamuziek op zijn naam staan. Zijn belangrijkste hit is ongetwijfeld een her-compositie van de Vier Seizoenen van Antonio Vivaldi.

Richter verkoopt ook vele platen en cd’s met zijn composities en heeft een trouwe schare fans.

Het was dan ook een gewaarschuwd  publiek dat gisterenavond naar de Maria-Ten-Hemel-Opgenomenkathedraal was afgezakt voor een uitvoering van Sleep: acht uur non-stopmuziek die bedoeld is om mee in te slapen en opnieuw  wakker te worden. Op het podium: Max Richter zelf achter de piano en de synthesizers, en verder een klassiek strijkkwintet en een sopraan.

In de kathedraal stonden vierhonderd veldbedjes opgesteld.

Rondwandelen mocht, zelfs snurken was toegestaan, maar net zo goed  de buur een beschaafd  tikje geven als hij of zij te luid snurkte. De sfeer was een hele nacht lang ongelooflijk sereen - breekbaar zelfs; de enkele fluisteraars hielden daar na een tijdje wel mee op - terwijl golven ambientachtige muziek zich tussen de gewelven van de kathedraal slingerden en de doeken van Rubens en andere meesters streelden.

Dit stuk is een pauzeknop, gewoon een stop voor heel even. Max Richter

Deze performance had alles te maken met Diasporalia, een kunstwerk dat in het kader van Antwerpen Barok 2018 in de Sint-Jozefskapel staat opgesteld: kunstenaar Koen Theys plaatste er zes bronzen matrassen in twee rijen. Op elke matras liggen persoonlijke bezittingen. Maar waar zijn de mensen? Het is naar aanleiding van dit kunstwerk, dat naar de situatie van migranten en vluchtelingen opvang verwijst, dat organist Peter Van de Velde zijn kathedraal op deze compositie van Max Richter attent maakte.

Richter voert zijn ‘Sleep’ hooguit één keer live uit per locatie.

Past zo’n uitvoering in zo’n sacrale ruimte? Zonder meer, zegt pastoor Bart Paepen van de kathedraal. Vannacht hebben we ontdekt dat muziek en sacrale ruimte slechts het kader vormen voor het echte wonder: vierhonderd mensen die samen stil zijn en elkaar luisterend de slaap gunnen. En bij het ochtendgloren: een gedeelde intensiteit van onvoorstelbare diepte.

Dit was de mensheid op zijn best. Bart Paepen