Een overledene tastbaar blijven herinneren geeft troost

Op 1 en 2 november trekken mensen massaal naar het kerkhof. Zo wil de traditie het, of je nu gelovig bent of niet. Het is des mensen dat we onze doden gedenken en eren. 

Maar niet iedereen zoekt een grafsteen op in die eerste, vaak al kille novemberdagen.

Misschien vermijd je liever de drukte en het soms uiterlijke kerkhof-vertoon op Allerheiligen en Allerzielen, omdat de rust en de stilte bij dat graf op andere dagen jou meer troost biedt. Misschien is er helemaal geen graf waarbij je kunt rouwen, omdat dat intussen is weggehaald. Misschien kan je niet naar een herdenkingsplek, omdat de as van je geliefde is uitgestrooid. Misschien vind je het maar niks om ingetogen aan een grote wand voor een herdenkingsplaatje van 3 op 8 cm te staan.

Ook wij gingen vroeger, altijd met een zekere spanning, met ons gezin naar het graf van mijn vader. 

Op weg naar huis zei mijn moeder steevast: de herinneringen zijn niet op het kerkhof te vinden, de herinneringen zijn thuis. 

Ondanks haar immense verdriet, bewaarde ze een opmerkelijke nuchterheid.

Je overleden geliefde thuis gedenken en herdenken: veel nabestaanden doen dit elke dag op hun manier. In de stilte van hun hart. Op een tafeltje brandt dan een kaars bij de foto van de geliefde. Of staat naast haar foto een orchidee, omdat ze tot op haar laatste dag zo van die bloemen hield. Of liggen voorwerpen die de houtbewerker-imker helemaal typeren onder een stolp.

Thuis kan je luisteren naar wat je hart nodig heeft. 

De ene dag zoek je meer troost dan de andere. Omdat de stilte in huis je overvalt, omdat de lege plaats aan tafel maar niet went, omdat je je voeten in bed niet meer kan warmen op de andere helft. Dan helpen die bloemen, de kaars, de bijeengebrachte voorwerpen, een fotoalbum vol mooie herinneringen, een tekst over wie hij of zij was.

Met Amfora tekenen we iemands verhaal op bij het einde van het leven en maken daar een persoonlijk boekje van. Voor de nabestaanden is dit een blijvende en tastbare herinnering aan moeder, vader, partner, kind. 

‘Dat boekje is heilig’, fluistert een mama die haar dochter op jonge leeftijd verloor. 

Een vrouw die haar man veel te vroeg moest afstaan, zegt: ‘Als ik het moeilijk heb, neem ik het boekje en lees ik erin. Zijn verhaal herlezen, schenkt me troost.’

Begin november trekken mensen naar het kerkhof of naar de urnentuin, maar de echte herinneringen wonen in het hart.